Uzun yıllardır elektrik üretiminde büyük ölçüde doğal gaza dayanan ülke, güneş ve rüzgâr yatırımlarını artırırken nükleer enerjiyi de uzun vadeli enerji planlamasına dahil ediyor. Cizzak bölgesindeki ilk nükleer enerji projesi, ülkenin uzun vadeli enerji politikasının önemli unsurları arasında yer alacak.

Özbekistan’ın nükleer enerjiye yönelmesini anlamak için mevcut elektrik sistemine bakmak gerekiyor. Ülke 2023 yılında 74,3 teravatsaat elektrik üretirken bunun 56,4 teravatsaati, yani yaklaşık yüzde 76’sı doğal gazdan sağlandı. Kömürün payı yüzde 11, hidroelektriğin payı ise yüzde 9 civarında kaldı. Bu tablo, doğal gazın Özbekistan elektrik sistemindeki belirleyici konumunu ortaya koyuyor.

Doğal gaz zengini bir ülke açısından bunda olağan dışı bir durum görünmeyebilir. Ancak nüfus arttıkça, şehirler büyüdükçe ve sanayi geliştikçe elektrik talebi de yükseliyor. Bu noktada mesele yalnızca yeterli doğal gaza sahip olmak değil, bu değerli kaynağın ekonominin hangi alanında kullanılmasının daha verimli olacağına dönüşüyor.

Üstelik bu kaynak yalnızca elektrik üretiminde kullanılan bir yakıt değil. Petrokimya ve gübre üretiminden sanayinin farklı kollarına kadar geniş bir ekonomik kullanım alanına sahip. Elektrik talebindeki artışla birlikte daha fazla gazın santrallerde tüketilmesi, kaynağın diğer ekonomik alanlarda değerlendirilme imkânını sınırlayabilir. Nükleer enerjinin Özbekistan açısından stratejik önemi de burada ortaya çıkıyor.

Cizzak’taki proje teknolojik yapısıyla dikkat çekiyor. Mayıs 2024’te imzalanan sözleşmede altı küçük modüler reaktörden oluşan toplam 330 megavatlık bir santral öngörülüyordu. Projenin kapsamı daha........

© Analiz