2026'nın sonuna yaklaşırken ABD-Çin ticaret savaşında avantaj kimin elinde?
Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Başkan Danışmanı Murat Öztuna, ABD-Çin ticaret savaşında avantajın kimin elinde olduğunu AA Analiz için kaleme aldı.
ABD ile Çin arasında 2018'den bu yana gümrük vergileri ve teknoloji rekabetiyle derinleşen, 2025’teki tarife kararlarıyla daha da karmaşıklaşan ticaret savaşı, geçici uzlaşmalara rağmen çözümsüz ve çıkmaza giren temel doğasını değişmeden koruyor. Bu ticaret savaşı, milyonlarca insanın geçim kaynağını etkilemeye ve küresel dengeleri şekillendirmeye devam ediyor. Peki, 2026’nın karmaşık siyasi ve ekonomik dengeleri arasında bu oyunun bir kazananı var mı?
Taraflar, bu süreçten nasıl etkileniyor?
Bu soruya net şekilde cevap vermek zor. Her iki tarafın da avantajlı ve dezavantajlı olduğu durumlar var. ABD tarafında kısa vadeli bilanço, korumacılığın bumerang etkisine dönüştüğünü gösteriyor. ABD, uyguladığı yüksek gümrük vergileriyle yılda 120 milyar doların üzerinde ek mali kaynak sağlasa da bu stratejinin faturası ABD tüketicisine kesildi. Ek vergi yükünün yüzde 90’a yakınının doğrudan iç piyasaya yansımasıyla fiyat endeksinde yaşanan tırmanış, dar gelirli ailelerin bütçelerinde yıllık bin 500 ila 5 bin 500 dolarlık kayba neden oldu. Giyimden mobilyaya temel tüketim ürünlerinde yüzde 50’ye varan fiyat artışları halkın alım gücünü eritti. Bununla birlikte, Tesla ve Apple gibi dev şirketlerin tedarik zinciri aksamaları ve yüzde 30 ile yüzde 50 arasında artan bileşen maliyetleri, ABD sanayisinin küresel üretim ağlarına bağlılığını yeniden gösterdi. Dolayısıyla ticaret savaşının 2026 serüveni, ABD açısından hükümet bütçesini besleyen ancak hane halkını ve amiral gemisi şirketlerini yaralayan bir durum ortaya çıkardı.
Çin'in 2026'nın eylül ayında beklentilerin üstüne çıkarak 447,18 milyar dolarlık ihracata karşılık 313,65 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirmesi ve yaklaşık 133,5 milyar dolarlık tarihi rekor seviyesinde ticaret fazlası vermesi, uluslararası pazarlardaki rekabet kapasitesinin sürdüğüne işaret ediyor. İhracatın yıllık yüzde 36,3 artması da Amerikan tarifelerinin Çin'in dış ticaretini kısa vadede belirleyici ölçüde daraltamadığını gösterdi. Bununla birlikte Çin'in ABD pazarına doğrudan bağımlılığında ciddi bir........
