Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, erken seçim önerisi üzerine tartışılan hususları AA Analiz için kaleme aldı.

Bilgileri doğru kullanmak

Tartışılan hususları ele almadan önce bazı bilgileri netleştirmenin önemli olduğu anlaşılıyor. Çünkü birçok somut bilginin zaman zaman hatalı kullanıldığı gözleniyor.

Öncelikle önümüzdeki genel seçimlerin olağan tarihi 7 Mayıs 2028'dir. Bu tarihi 14 Mayıs 2028 olarak ifade etmek yanlıştır. Mevzuatımıza göre izleyen genel seçimlerin olağan tarihi Cumhurbaşkanlığı ve Meclis için birlikte yapılan son seçim tarihinin beşinci yılındaki aynı günden bir önceki pazar günüdür. Bunun sebebi beş yıllık görev süresi aşılmadan seçimlerin yapılması zorunluluğudur. En son birlikte genel seçim 14 Mayıs 2023 tarihinde yapıldığı için önümüzdeki genel seçimler de 14 Mayıs 2028 tarihinden bir önceki pazar günü olacaktır. Bu da 7 Mayıs 2028 tarihi demektir. 14 Mayıs 2028 tarihinin de pazar gününe denk gelmesi kafaları karıştırıyor olabilir ama bunun bir önemi yoktur. Genel seçimlerin "bir önceki pazar günü yapılması" kuralı sebebiyle önümüzdeki genel seçimlerin olağan tarihi 7 Mayıs 2028 Pazar günüdür.

Öte yandan önümüzdeki genel seçimler için önerdiğimiz 16 Nisan 2028 tarihi siyasi ve sosyal manasıyla bir "erken seçim" tarihi değildir. Zamanında yapılacak seçimin sadece üç hafta öne alınmasıdır. Bu öne alma TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararıyla olur. Bu karar sanıldığı gibi olağan seçim gününden üç hafta önce alınmayacaktır. TBMM buna karar verirse 2028 yılında 9 ila 15 Şubat günlerinden birinde bu kararı alabilir.

Yeni sistemde seçimlerin öne alınması ilk kez gündem olmamıştır. 14 Mayıs 2023'te yapılan seçimler öne alınmış seçimlerdir. Aslında 2023'te genel seçimlerin olağan tarihi 18 Haziran 2023 Pazar günüydü. Bunun sebebi de 24 Haziran 2018'de birlikte yapılan seçimlerin beş yılının tamamlandığı 24 Haziran 2023 tarihinden bir önceki pazar gününün 18 Haziran 2023 tarihi olmasıydı. Ancak o dönem bayram ve mevsim koşulları sebebiyle genel seçimler otuz dört gün öne çekilerek 14 Mayıs 2023'te yapıldı. O dönem bu kararı Cumhurbaşkanımız Erdoğan verdi. Dolayısıyla 2023'te yaklaşık beş hafta, 2028'de üç hafta öne alınarak seçimlerin yapılması bir erken seçim değil, döneminde fakat öne alınmış seçim yapmak demektir. Elbette öne alınmış seçim de erkene alınmış bir seçimdir ama siyasi ve sosyal anlamıyla "erken seçim" değildir. Dolayısıyla özellikle parlamenter sistemin ezberleriyle üç hafta öne alınan seçim "erken seçim" sayılmaz gibi itirazların bir değeri yoktur. Zaten olağan gününden kısa süre öne alınan seçimlere kimse "erken seçim" demiyor. "Döneminde ama öne alınmış seçim" deniyor.

Diğer bir konu TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararını alabilmesi için "en geç" addedilebilecek bir tarih olup olmadığı........

© Anadolu Ajansı Analiz