menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sırbistan’daki tarihi kırılmanın anatomisi: 12 yıllık Vucic iktidarı nasıl son buldu?

23 0
28.10.2026

Balkan News Yayın Yönetmeni Kayhan Gül, Sırbistan’da öğrenci hareketinin Alexandar Vucic iktidarına nasıl son verdiğini AA Analiz için kaleme aldı.

1 Kasım 2024 günü, Sırbistan’ın Novi Sad şehrindeki tren garının beton sundurması çöktüğünde, sadece 16 masum insan hayatını kaybetmedi. Novi Sad’daki ihmal nedeniyle hükümete tepki amacıyla başlayan, kısa sürede ülkenin neredeyse tüm şehirlerine yayılan gösteriler, 12 yıllık Aleksandar Vucic ve 14 yıllık Sırp İlerleme Partisi (SNS) iktidarının da sonunu getirdi. Şatafatlı törenlerle açılan, ihalesiz sözleşmeler ve gizlilik maddeleriyle Çinli konsorsiyuma verilen bu yenileme projesinin faturasını 16 insan canıyla ödedi. İktidarın “sorumluluk bizde değil” savunması ise zaten yolsuzluk, kayırmacılık, baskı ve şiddet, devlet mallarının yabancı yatırımcılara peşkeş çekilmesi iddiaları nedeniyle barut fıçısına dönmüş olan Sırbistan toplumundaki fitili ateşledi. İki yıl boyunca derslerini boykot eden, amfilerini boşaltıp sokakları dolduran, ortak ilkeler etrafında birleşen üniversite öğrencileri, en nihayetinde Vucic’i önce erken seçime gitmeye ikna etti; ardından önce başbakan, sonrasında ise cumhurbaşkanı olarak ilmek ilmek işlediği 12 yıllık iktidarını devirdi.

Sokaktan sandığa tarihi kırılmanın anatomisi

Vucic iktidarının “renkli devrim maşası” ve “dış güçler” yaftalamalarına, polisin orantısız şiddetine ve kriminal grupların baskılarına rağmen üniversite öğrencilerinin başını çektiği grup geri adım atmadı. Hareketi geçmiştekilerden farklı kılan ise klasik muhalefetin hiyerarşik tuzaklarına düşmemesi oldu. Protestolarda kurulan kürsü siyasetçilere değil; kurban yakınlarına ya da akademisyenlere bırakıldı. Üniversitelerin amfilerinden taşan boykot, traktörleriyle yolları kesen çiftçileri de lityum madenlerine direnen çevrecileri de sendikaları da aynı cephede buluşturdu.

Nihayetinde, iki yıldır sokağın öfkesini bir türlü dindiremeyen Vucic, siyasi bir kumar oynadı. Cumhurbaşkanlığından istifa etti ve başbakan adayı olarak baskın bir erken seçime gitti. Amacı parçalı muhalefeti hazırlıksız yakalamak ve halk nezdinde güven tazelemekti. Fakat evdeki hesap çarşıya uymadı. Gençler sokaktaki iktidar karşıtlığını “Öğrenci Listesi” adıyla sandığa taşıdı. Novi Sadlı kardiyolog Prof. Dr. Ilija Srdanovic’in başını çektiği, eski Merkez Bankası Başkanı Dejan Soskic ve efsanevi Sırp basketbolcu Dejan Bodiroga gibi figürlerin de yer aldığı liste, toplumun dokunulmazlık algısını yıktı. Çoğunlukla dijital ağlarla yürütülen kampanya ve seçim günü 30 bini aşkın gencin sandık başında tuttuğu nöbet, manipülasyon alanını........

© Anadolu Ajansı Analiz