İbn Haldun Üniversitesi Körfez Çalışmaları ve Küresel Politikalar Merkezi Direktörü Prof. Dr. İsmail Numan Telci, Umman'ın Orta Doğu'daki özgün dış politika anlayışını, AA Analiz için kaleme aldı.

Umman hem siyasi yönelimleri hem de kültürel yapısı itibarıyla diğer Körfez ülkelerinden belirgin biçimde ayrışan, özgün bir model sunmaktadır. Diğer Körfez ülkeleri gibi yönetim sistemi olarak monarşiyi benimsemiş olsa da Umman, köklü devlet geleneğine sahip çıkması, tarihten gelen kültürel kodlarını koruması ve dış politikada tarafsız bir tutum izlemesi gibi hususlarda kendine özgü bir çizgi izlemektedir. Bu durum özellikle ülkenin dış politika yöneliminde gözlemlenirken, Umman'ın bölgesel ve küresel krizler karşısında taraf tutmaktan kaçınması ve hatta bu krizlerin çözümü için arabuluculuk faaliyetleriyle öne çıkması dikkati çekmektedir.

Temkinli, dengeli ve çok boyutlu bir dış politika anlayışı

Bu açıdan değerlendirildiğinde, Umman'ın Orta Doğu'nun yoğun rekabet ve kırılgan dengelerle şekillenen jeopolitiği içinde özgün bir konum inşa ettiği gözlemlenmektedir. Zira Umman, bölgedeki yaygın güç projeksiyonu ve bloklaşma eğilimlerinin aksine, daha temkinli, dengeli ve çok boyutlu bir dış politika anlayışını modern Umman'ın kurucusu Sultan Kabus'un ilkeleri doğrultusunda, uzun yıllardır istikrarlı biçimde sürdürmektedir. Bu yaklaşım, 2020 yılında Sultan Kabus'un vefatı üzerine göreve gelen Heysem bin Tarık liderliğinde de değişmemiştir. Bu stratejiler bütünü, "tarafsızlık" olarak tanımlansa da gerçekte aktif bir denge siyasetine işaret etmektedir. Örnek vermek gerekirse, Umman'ın ABD ve İran arasındaki gerilimde iki tarafla da yakın pozisyonunu koruyarak, çatışmaya müdahil olmadığı ancak çözüm arayışlarında başlıca aktör olduğu görülmektedir.

Bölge ülkelerinin önemli bir kısmı güvenlik kaygıları ve ideolojik öncelikler doğrultusunda sert ittifak ilişkileri geliştirirken, Umman'ın daha esnek ve kapsayıcı bir çizgi benimsemesi dikkat çekicidir. Bu çerçevede, Maskat yönetimi, kriz anlarında taraflardan biri haline gelmek yerine, iletişim kanallarını açık tutan ve diyalog zeminini koruyan bir aktör olarak öne çıkmaktadır. Bu yönüyle Umman, Orta Doğu'da arabuluculuk kapasitesini sürdürebilen sınırlı sayıdaki ülkelerden biri olmayı başarmıştır.

Geçmişte Doğu Afrika'dan Hint Okyanusu'na uzanan geniş bir etkileşim alanına sahip olan Umman farklı kültürler, inançlar ve........

© Anadolu Ajansı Analiz