Bedir Mutabakat Zaptı: Savunma iş birliklerinde derinleşmeye doğru
Küresel bir düşünce kuruluşu olan Initiate Futures'ta kıdemli uzman ve yazar Hannan Hussain, Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasında 21 Ekim'de imzalanan Bedir Mutabakat Zaptı'nın getirdiği ortak kazanımları AA Analiz için kaleme aldı.
Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya, 21 Ekim’de Doha’da, savunma sanayii alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi ve teknik askeri eğitim için temel oluşturmayı amaçlayan “Bedir Mutabakat Zaptı”nı imzaladı. [1] Söz konusu anlaşma, bu mutabakata giden süreçte pekişen mevcut savunma ilişkilerinin bir devamı niteliğindedir. [2] Atılan imzalar hem kolektif hem de bölgesel düzlemde birçok kazanımı beraberinde getiriyor.
Savunma sanayiinde yeni dönüşümlerin desteklenmesi
Söz konusu anlaşma, yüksek katma değerli savunma sanayii alanındaki tamamlayıcı güçlerin daha iyi koordine edilmesi için kritik bir kapı aralıyor. Katar, zırhlı araçlardan çok amaçlı Bayraktar TB2 silahlı insansız hava araçlarına kadar, en ileri teknolojiye sahip Türk savunma teçhizatını tedarik eden güvenilir bir ortak olmuştur. [3] Bu teçhizatlar, Katar Silahlı Kuvvetleri’nin kapasite geliştirme süreçlerine önemli katkılarda bulunmuştur.
Dörtlü anlaşmaya taraf olmasıyla Katar, mevcut projelerin ölçeğinin büyütülmesi ve ortak savunma girişimleri konusunda Türkiye’den daha güçlü ve daha koordineli bir destek alabilir. Odaklanılan alanlar; SARP uzaktan komutalı silah sistemleri [4] ve savunma gözetleme desteği gibi, uluslararası düzeyde rekabetçi savunma teçhizatı varlıklarını kapsıyor. Bu sistemlerin yerel montajının genişletilmesine ve ortak üretimine dair geçmiş deneyimler, dört yönlü bir tamamlayıcılık potansiyeline ilişkin iyimserliği artırıyor. Katar merkezli BARQ ortak girişimi buna bir örnek teşkil ediyor; söz konusu girişim, Katarlı savunma sanayii üreticilerinin, küresel savunma pazarında giderek daha fazla entegre olan ASELSAN, STM ve MKE gibi Türk savunma devleriyle [5] iş birliklerini güçlendirdiği bir dönemde varlığını sürdürüyor.
Yurt dışına yönelik savunma açılımlarının önemi ne kadar vurgulansa azdır. Pakistan [6] ve Endonezya, [7] savunma üretimlerinin bir kısmını kendi topraklarına taşıma çabalarında öncü rol oynarken Katar ise Türkiye'nin savunma sanayisindeki yatırımlarıyla stratejik bir konumda yer alıyor. Türkiye'nin çok yönlü savunma sektörünün çeşitli alanlarında on yılı aşkın süredir devam eden yatırımlarını sürdürme gayreti, [8] söz konusu çıkarların kapsamını gözler önüne seriyor. Türkiye’nin savunma tedarik hamlesinin gelecek yıl yüzde 200’den fazla artması beklenirken [9] bu dörtlü anlaşma dış pazarlara açılmak için bir kapı işlevi görebilir ve Katar’ın yakın dönemde başlattığı yerlileştirme girişimini [10] pekiştirmesine yardımcı olabilir.
Yerlileşme çalışmaları
Bedir Mutabakatı, Ankara’nın savunma sanayiini yerlileştirmeye yönelik güçlü hamlesi ile Katar’ın sermaye yatırımı odaklı yaklaşımı arasında daha yakın bir uyum sağlanmasına da olanak tanıyor. Türkiye, bu yıl 15 milyar dolarlık yeni savunma sözleşmelerine imza attı ve milyarlarca dolarlık yerel sipariş sürecini yapılandırma aşamasında bulunuyor. [11] Bu durum, Katar’ın katma değerli savunma ihracatına yönelik yatırımları için elverişli bir alan oluşturuyor. Doha’nın yerli savunma sanayii üretim tabanını destekleyebilecek........
