Uluslararası İlişkiler Analizler Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Cavid Veliyev, Şuşa Beyannamesi'nin yıl dönümünde gelişen Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini AA Analiz için kaleme aldı.

Bu yıl diplomatik ilişkilerinin 35. yıl dönümünü kutlayan Azerbaycan ve Türkiye, aynı zamanda 15 Haziran 2021'de imzalanan müttefiklik hakkında Şuşa Bildirisi'nin beşinci yıldönümünü kutlamaktadır. Bu bildiri imzalandıktan sonra iki ülke ilişkileri ikili ve bölgesel düzeyde birçok stratejik sonuç üreterek Karabağ Zaferi sonrası bölgedeki yaranan yeni jeopolitik gerçekliği koruyabilmesi nedeniyle önemlidir.

İki ülke arasındaki sosyal bağlar

Bildirinin imzalanmasından sonra iki ülke ilişkileri en önemli ilk sınavını 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremde verdi. Deprem zamanı ilk yardıma gelen ülke Azerbaycan oldu. Arama-kurtarma ekipleri, sağlık personeli ve Azerbaycan'da düzenlenen halk yardımı ile iki ülkenin stratejik müttefikliğini pekiştirdi. Depremden hemen sonra Türkiye'ye insani ve mali yardım dahil olmakla Azerbaycan'dan toplamda 45 milyon dolar yardım yapıldı.

Ayrıca, bölge halkının yaralarını sarmak için Azerbaycan Kahramanmaraş'ta bir mahallenin yeniden yapılması için 100 milyon dolar mali destek tahsis etti. Daha sonra "Azerbaycan Mahallesi" ismi verilen bu mahallede bin 200 konut, Haydar Aliyev adına 23 derslikli bir okul, kültür merkezi ve Azerbaycan Parkı yapıldı. 2025'te mahallenin açılış töreninde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, "Karabağ Savaşı'nda olduğu gibi deprem sırasında da omuz-omuza olduk." derken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, burada "Azerbaycan tarafından yapılan konutlar bizim kaderimizin birliğinin kanıtıdır." açıklamasını yaptı.

Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin dönüm noktaları

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Azerbaycan'ın Eylül 2023'te gerçekleştirdiği anti-terör operasyonuna kuvvetli bir destek vererek operasyon hakkında, "Meşru ve haklı endişelerin giderilmemesi neticesinde, bölgede barış, güvenlik, refah ve kalıcı istikrarın tesisi için yegane yol olduğuna inanıyoruz." açıklamasını yapmıştır. Anti-terör operasyonu sonrası Avrupa'dan Ermenistan'a gelen destek karşılığında da Türkiye, Azerbaycan'ın yanında yer aldı. Nisan 2024'te Brüksel'de yapılan ABD-AB-Ermenistan üçlü toplantısı sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türkiye Dışişleri Bakanlığı açıklamaları ile Azerbaycan'a destek vermiştir.

2024'te Azerbaycan'da yapılan cumhurbaşkanı seçimlerini kazanan İlham Aliyev seçim sonrası ülke içindeki ilk ziyaretini Türk yapımı Akıncı İHA'larının Azerbaycan'daki karargahına ve ardından 19 Şubat'ta ilk yurt dışı ziyaretini ise Türkiye'ye yaptı. Ziyaret sırasında Cumhurbaşkanı Aliyev, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) eski Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ı Şuşa'da........

© Anadolu Ajansı Analiz