Ekonomik büyüme var ama herkese yansıyor mu?
Ekonomik büyüme denince genelde rakamlar konuşulur: “Yüzde 4 büyüdük”, “sanayi arttı”, “ihracat yükseldi” … Kâğıt üzerinde bakınca tablo güzel görünür. Ama işin bir de sokak tarafı vardır. Market filesi, kira, fatura, maaş, borç… İnsanların günlük hayatında asıl hissedilen yer tam da burasıdır. İşte bu yüzden önemli bir soru giderek daha çok soruluyor: Ekonomik büyüme gerçekten toplumsal refaha dönüşüyor mu?
Bu sorunun cevabı sadece “ekonomi büyüdü mü?” ile verilmez. Asıl mesele, servetin nerede ve nasıl üretildiği ve daha da önemlisi kimlerin elinde toplandığıdır.
BÜYÜME HER ZAMAN EŞİT PAYLAŞILMAZ
Ekonomi büyüyebilir ama bu büyüme herkese aynı şekilde dağılmayabilir. Bazen pastanın kendisi büyür ama dilimler eşit büyümez. Bir kesim daha büyük pay alırken, başka bir kesimin payı ya yerinde sayar ya da küçülür.
Bu durum özellikle son yıllarda daha çok hissediliyor. Üretim artıyor, şirketler kâr açıklıyor, bazı sektörler rekor kırıyor. Ama aynı anda dar gelirlinin alım gücü düşebiliyor, gençler iş bulmakta zorlanabiliyor, kiralar maaşların çok üzerine çıkabiliyor.
Yani büyüme var, ama herkesin cebine aynı şekilde yansımıyor.
SERVET NEREDE ÜRETİLİYOR?
Asıl kritik noktalardan biri bu: Servet nerede üretiliyor?
Eğer büyüme sadece birkaç sektörde yoğunlaşıyorsa, örneğin finans, inşaat ya da belirli ihracat kalemlerinde, o zaman kazanç da o alanlarda yoğunlaşır. Geniş kitlelerin çalıştığı alanlar ise daha düşük verimlilikte kalırsa, gelir dağılımı........
