menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Büyük Devletler Dünya Gezegenini Nasıl Paylaştı?

10 0
24.10.2026

Osmanlı İmparatorluğu 500 yıl boyunca Orta Doğu'nun hakimi olmuş, çok çeşitli badireleri , bir tanesi de Napoleon olan çok çeşitli belaları atlatmıştı... 1699 Sremski Karlovci (Karlofça) anlaşması Osmanlı'nın toprak kayıplarının ilk kilometre taşıdır... 1783'te Vladimir Putin'in esin kaynağı olan Rus İmparatoriçesi Catherine (1729-1796) Kırım'ı Osmanlı'dan alıp Rusya'ya katmıştır...Osmanlı 1565'te Malta'yı ele geçirmeye çalışmış, başaramamış, 1571'de Lepanto deniz savaşındaki büyük yenilgiyi 11 Eylül 1683'te Viyana yenilgisi takip etmişti...

Böylece Osmanlı düşüş dönemine girmişti... 1827'de Navarino'da İngiltere, Fransa, Rusya donanmalarının Osmanlı donanmasını yok etmesi Yunanistan'ın Osmanlı'dan bağımsız bir ülke olması için düzenlenmiş bir baskındı... 1853'te Rusların Sinop'ta Osmanlı donanmasını yok etmesi Osmanlı'nın çöküş dönemindeki en büyük felaketlerden biriydi...

Muhteşem Petro 1725'te ölmek üzereyken Ruslara iki hedef gösterdi iddiası çok yaygındır...Yaygın iddiaya göre, Petro bu vasiyetinde "İstanbul ve Hindistan Rusya'nın olmalıdır," diyordu...

1924-1953 arasında Rusya'yı (Sovyetler Birliği'ni) yöneten Kızıl Çar Stalin de Çar Petro'yla aynı fikirdeydi: Stalin de "İstanbul ve Hindistan Rusya'nın olmalıdır," diyordu...

(Peter Hopkirk; The Great Game: The Struggle for Empire in Central Asia)

Büyük Devletlerin Temsilcileri bir araya gelerek Dünya Gezegeni'ni aralarında paylaşmıştır...Bu bir araya gelmelerinin belli başlıları aşağıda kronolojik olarak sıralanmıştır...

Osmanlı ordusunun Rus ordusu karşısında feci bir yenilgi aldığı savaştan sonra Osmanlı'yı kısa bir süre daha yaşatmak amacıyla Berlin'de Büyük Devletler bir konferans düzenlemiştir...

Almanya Başbakanı Otto von Bismarck’ın başkanlığında, 13 Haziran - 13 Temmuz 1878 tarihleri arasında Berlin Kongresi Berlin Kongresi (veya Berlin Konferansı), 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sonrasında Rusya ile Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalanan Osmanlı aleyhine ağır şartlı Ayastefanos Antlaşması'nı yeniden düzenlemek ve Avrupa'daki güç dengesini korumak amacıyla toplanan uluslararası bir kongredir.

13 Temmuz 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlar'daki hâkimiyetine büyük darbe vurmuş; Sırbistan, Romanya ve Karadağ bağımsız olmuş, Bosna-Hersek ve Kıbrıs'ın yönetimi geçici olarak Avusturya-Macaristan ve İngiltere'ye verilmiş, Kars, Ardahan ve Batum Rusya'ya bırakılmıştır.

1907'de Malta'dan Kıbrıs'a giden İngiliz lider Winston Churchill'i büyük bir Rum kalabalığı karşıladı... Rumlar Kıbrıs'ın İngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesini istediler... 1914'te Churchill İngiltere, Fransa, Rusya, Sırbistan ile birlikte savaşa girmesi karşılığında Yunanistan'a ödül olarak İstanbul'un vaad edilmesini İngiliz savaş hükümetinde gündeme getirdi; önerdi... Rus hükümetiyse İstanbul'un Yunanlıların değil Rusların hakkı olduğunu İngilizlere bildirdi... 1945 Yunanistan ziyaretinde Başpiskopos Damaskinos Churchill'e "İstanbul Yunanlıların olmalı" diyecekti... Churchill bu kez "O rüyayı kafanızdan atın" cevabını verdi... 24 Temmuz 1945'te Churchill Stalin'in İstanbul ve Çanakkale boğazlarında Rus askeri üssü kurma talebini de reddetti...

Reval Görüşmeleri, İngiltere Kralı VII. Edward ile Rus Çarı II. Nicholas arasında 9 Haziran 1908 tarihinde günümüzde Estonya’nın başkenti olan Reval (Tallinn) limanında gerçekleşen zirvedir.Bu buluşmada "Hasta Adam" Osmanlı toprakları paylaşılması karara bağlanmıştır...

Birinci Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı donanmasının İngiliz tersanelerine sipariş ettiği iki savaş gemisinin parası İngiltere'ye ödenmesine rağmen Osmanlı Almanya'nın müttefiki olduğu gerekçesiyle 1914'te İngiltere bunlara el koymuştu... Bu dretnotlara İngilizler Agincourt ve Erin adlarını vermişti...

Sykes-Picot Anlaşması, I. Dünya Savaşı devam ederken 16 Mayıs 1916'da Birleşik Krallık ve Fransa arasında imzalanan, Çarlık Rusyası tarafından da onaylanan gizli bir paylaşım planıdır... Bu anlaşmayla Osmanlı toprakları paylaştırılmıştır...

Brest-Litovsk Antlaşması, 3 Mart 1918 tarihinde Rusya ile İttifak Devletleri (Almanya, Avusturya-Macaristan, Bulgaristan ve Osmanlı İmparatorluğu) arasında imzalanan ve Rusya'nın I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesini sağlayan bir barış antlaşmasıdır. 1917'de Lenin ile anlaşan Almanya Lenin ve Komünist yoldaşlarını trenle İsviçre'den Saint Petersburg'a taşıdı... Çar'ı ve ailesini 1918'de öldürten Lenin 1923'e kadar uzanan süreçte Rusya'nın yüzde yüzünü kontrol etmeyi başardı... Rus-Alman savaşına da Lenin son verdi...Rusya iç Savaşı'nda 12 milyon insan hayatını kaybetti...Açlık, salgın hastalık, ilaç kıtlığı ve karşılıklı katliamlar buna neden oldu...

Versailles-Versay Antlaşması, I. Dünya Savaşı'nın sonunda 28 Haziran 1919'da İtilaf........

© Akdeniz Gerçek