Temmuz 1518.Dönemin anlatılarına göre Strasbourg’da bir kadın sokağa çıktı ve dans etmeye başladı.Ortada düğün yoktu. Kutlama yoktu. Başlangıçta müzik de yoktu.Dans bir günle kalmadı.Sonra başkaları katıldı. Günler ve haftalar içinde sayı arttı; tarihsel kayıtlarda yüzlerce kişinin bu tuhaf hareketliliğin parçası hâline geldiği anlatılıyor.Bugün 1518 Strasbourg Dans Vebası diye bildiğimiz olayın kesin nedeni hâlâ bilinmiyor.

Benim aklıma ise başka bir soru takılıyor:Bir insanın davranışı ne zaman kalabalığın davranışına dönüşür?O yılların Strasbourg’una biraz yakından bakınca, sokakta dans eden insanlardan önce zor koşullar altında yaşayan bir şehir görüyoruz.Kötü hasatlar, hastalıklar, geçim sıkıntısı ve dönemin güçlü dinsel inanışları…Yani en azından bazı tarihçilerin açıklamasına göre, o sokakta dans başlamadan önce şehir zaten uzun süredir başka bir ritimle sallanıyordu.Kaygıyla.Olayı açıklamak için zaman içinde farklı görüşler ortaya atıldı. Bunlardan biri, çavdarda gelişebilen ergot mantarının yol açtığı zehirlenmeydi. Ancak bu açıklamaya, belirtilerin günler süren ve belli ölçüde koordinasyon gerektiren hareketleri açıklamakta yetersiz kaldığı gerekçesiyle itiraz edildi.Tarihçi John Waller’ın üzerinde durduğu açıklamalardan biri ise ağır toplumsal stresin, dönemin inanç dünyasıyla birleşerek kitlesel psikojenik bir olaya dönüşmüş olabileceği.Burada küçük ama önemli bir ayrım var.Kitlesel psikojenik hastalık, basitçe “insanların birbirinden etkilenmesi” demek değil. Ortak bir fiziksel neden saptanmadan, bir topluluk içinde gerçek bedensel belirtilerin ortaya........

© Akdeniz Gerçek