Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Kȃşgarlı Mahmud’un Büyük Ülküsünü Yeniden Okumak

Siyonist Donald John Trump ve Binyamin Netanyahu emriyle dünyanın gözü önünde başlatılan savaşta İran’da binlerce masun çocuğun ve sivillerin öldürüldüğünü, sivil alanlarını en ağır bombardıman uçaklarıyla yok edildiğini çaresizce, kızgın ve lanet ederek seyrediyoruz.

Bu zulümden yüreği yanan, vicdan sahibi olanlarımız; kendine bu zulümden çıkış yolu yok mu diye soru soruyor. Ben bu soruya tarihe giderek cevap aramaya çalışacağım.

Emperyalist /sömürgeci bir avuç Avrupalı, Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarını parçalayarak Kafkaslarda, Türk Cumhuriyetlerinde, Balkanlarda ve Ortadoğuda tarihte olmayan kendilerinin uydurdukları ülke adlarını vererek cetvelle haritalar çizdiler.

Şimdi de gün geçmesin internetten okyanus ötesinden emperyalist Amerika Birleşikle Devletleri’nde bilmem hangi düşünce kuruluşlarından kasıtlı ve planlı olarak bölüp parçaladıkları Türk ve İslam yurtlarında yeni yeni adlarla haritalar çizmektedirler.

Yine temcit pilavı gibi ısıtıp ısıtıp Yahudi’nin vadedilmiş toprak safsatası olan Arz’-ı Mev’ud’unu, Yunanın Megalia İdeali’ni (Büyük Fikir) getirip kendi babalarından kalma mülkleri gibi ortaya koyuyorlar. Bunun için de taşeron olarak silahlı terör örgütlerini her türlü silahlarla destekleyip kullanıyorlar. Bunu da parçala, böl ve sömür felsefesiyle yapıyorlar.

Harita deyip geçmeyiniz.  Fiziki, beşerî, stratejik ve politik yönlerden harita yapmak için tarihi, siyasi, iktisadi, kültürel bilgi ve felsefi derinlik ister. İspanyollar, Portekizler, Hollandalılar, Fransızlar ve İngilizler sömürgeciliğe 1500’den sonra başladıklarında korunmaya değer en kıymetli hazineleri “Harita daireleriydi.” Bu ülkelerin yaptığı haritaları ele geçirmek için ne casusluklar yapılıyordu. Coğrafyacılar ise çok değerliydi.

“Denizlere sahip olan dünyaya sahip olur” tezini öne süren Alfred T. Mahan (1840-1914)’dan asırlar önce ünlü Türk denizcisi ve devlet adamı Barbaros Hayrettin Paşa (1478–1546) “Denizlere hâkim olan cihana hâkim olur” fikrini dillendirmişti. (Turgut Kaymal, Bahriye Enstitüsü[z1] ).

Ne yazık ki Osmanlı medreselerinde coğrafya dersi Darulhilafeti’l- Aliyye Medresesi’nin kurulaşana kadar müfredat programında yer almamıştır.   Bu medresede 1915-1924 yılları arasında coğrafya eğitimi yapılmaya çalışılmıştır (Cevat İzgi, Osmanlı Medreselerinde İlim, s.231).

Osmanlı münevveri/aydını dünya tarihi ve coğrafyası bilgisinden çok uzaktı. Peki bugün münevverimiz bunlara çok mu yakın?  

Üzülerek söylüyorum bugün okumuş- yazmış diplomalılarımız coğrafya özürlüsüdür; tarih özürlüsüdür. Hangimizin evinde dünya siyasi tarihi ve atlası vardır? Derslerime dünya siyasi haritasıyla gidiyorum.  Hollanda’yı bulan var mı? Tek tük bulan ve yerini gösteren çıkıyor. Hollanda’nın toprak büyüklüğünü ölçer misin? Şahadet parmağı tırnağının yarısı kadar ölçüyor.  17.000 bin adadan oluşan en büyük Müslüman nüfusun yaşadığı Endonezya’nın bir adasına parmağını koyar mısın?  İşte bir tırnak kadar olan Hollanda bu ülkeyi 200 yıl sömürmüş. Bu ne kadar büyük bir gaflet, dalalet ve hatta hıyanet değil mi?

Dünyayı değiştiren kitaplar arasında yer alan “Tarihin Coğrafi Kalbi” adıyla tercüme edilen kitabın sahibi İngiliz coğrafyacı, akademisyen ve politikacı Halford John Mackinder (15 Şubat 1861 – 6 Mart 1947): Coğrafya ile dış politika arasında doğrudan bir nedensellik ilişkisi kurar ve jeopolitik teorileri ortaya atar. Orta Avrupa’ya, Batı Asya’ya sahip olan dünya sahip olur anlayışını öne sürer. Bu anlayışladır ki İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa Birliğikuruldu.  

 Bu anlayıştan hareketle coğrafi ve tarihi konumuyla Türkiye Cumhuriyeti mihver(merkez) konumda bir devlettir. Anadolu’ya sahip olan Türkler; yeniden öz yurtları üzerinde kötü emellerle harita çizilmesine müsaade etmemelidir. Türk ve halkı Müslüman olan ülkelerle siyasi, askeri, dini, ahlaki ve iktisadi bir birlik kurmalı; kurulan hali hazırdaki teşkilatlarını geliştirmelidir.

Bugün bize örnek olarak Kȃşgarlı Mahmut (Miladi D.1008-Ö. 1084/1085) 1072 tarihinde başlayıp 1074 tarihinde tamamladığı Dîvânu Lugâtit-Türk adlı eserinde hem Türk haritacılığı hem de dünya haritacılığı tarihi bakımından büyük önem taşıyan bir “dünya haritası” yapmıştır. Türkler ta o tarihte dünya haritasını yaparak evrensel düşüncesini ortaya koymuştur.

Kȃşgarlı Mahmut Dîvânu Lugâtit-Türk eserinin girişinde:

“Gördüm ki Yüce Tanrı, Türk burçlarında doğdurdu devlet güneşini; onların ülkeleri etrafında döndürdü, göklerin çemberini; ve onlara ad verdi Türk diye; ülkelerin idaresini verdi mülk diye; zamanın hakanları yaptı onları; ellerine verildi günümüzdeki insanların yuları; onları görevlendirdi halk üzere; onları kuvvetlendirdi hak üzere; aziz kıldı onlara yanaşanları ve idareleri altında çalışanları; onlar (Türkler) sayesinde muratlarına erdiler ve ayak takımının şerrinden esen oldular. Aklı olan herkes onlara katılmalı ve onların oklarından korunmalı. En iyi yol konuşmaktır onların dillerini; duyurabilmek için onlara ve meylettirebilmek için gönüllerini. Takımından ayrılıp Türklere sığındığı zaman bir düşman, güven verilip ona kurtarıldığı zaman korkularından; başkaları da sığınır onunla beraber ve üzerlerinden kalkmış olur tüm zarar.

Buhari İmamlarından ve Nişaburlu bir başka imamdan açıkça ve kesin olarak işittim ki: Onlar peygamber efendimize dayandırarak şöyle rivayet ettirler. Peygamberimiz (s.a.) kıyamet şartlarını, ahir zamanın fitnelerini, Oğuz Türklerinin çıkışını anlatırken dedi ki: Te’allemu; lisa ne’t  -turki fe-inne lehum mülken tuwalen (Türklerin lisanını öğreniniz, çünkü onların çok uzun sürecek saltanatları vardır.) Bu hadis doğru ise – sorumluluğu ravilere /nakledenlere aittir- Türk dilini öğrenmek vaciptir, eğer doğru değilse aklın gereği budur.” İfadelerini kullanmıştır.Bugünkü dağınık ve perişan halimizden çıkış yolu olarak Kȃşgarlı Mahmut’un sözüne kulak kesilmemiz gerekir. Büyük Selçuklu Devleti’nin topraklarını düşünürsek bu düşüncenin değeri daha da önem kazanır.

Bu tarihi yaşanmış deneyimin bugün de siyasi, hukuki ve iktisadi bakımdan Türk ve İslam yurt sahiplerinin birlik ve dirlik içerisinde herkesin bağımsız, şerifli ve onurluca yaşamaması için bir neden yoktur.  Coğrafi ve tarihi nedenler bu birlik ve dirliği zorunlu kılmaktadır.

Büyük Roma Devleti; Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği’nin kurulmasında onlara nasıl ülkü olmuşsa, Kaşkarlı Mahmut’un Selçuklu Ülküsü bizim için de ülkü olmalıdır. Türk ve İslam ülkelerindeki genç nesillerin Irk, din, mezhep ve ideoloji ayrımı yapmadan temelde “Büyük Ülküsü” bu anlayış olmalıdır.  Bu tarihi yaşanmış deneyimimiz bize neden yol gösterici olmasın. Yeter ki, tarih, coğrafya, felsefe, ilim, sanat, siyaset, hukuk ve iktisat alanları bizlere yol gösterici olsun. Bu ülkü eğitim kurumlarında ve üniversitelerimizde çıkış yolu olarak okutulmalıdır. Herkesin emperyalizme karşı şerefli ve bağımsız yaşaması için tarihimize uygun çıkış yolu budur.  Bu çıkış ülküsü genç zihinlere kazınmalıdır. Bengü Taş üzerine işlenerek sanat yapıtı olarak da dikilmelidir.

Yüksek Lisans öğrencim Emin Sari’ye katkılarından dolayı teşekkür ediyorum.

Kaşgarlı Mahmut Dîvânu Lugâtit-Türk; Yayına hazırlayanlar Ahmet B. Ercilasun-Ziya Akkoyunlu Türk Dil Kurumu Yayınları, 2020.)

Not: Kardeş İran milletine baş sağlığı diliyorum. 12.03.2026. Erzurum.

Bir Teselli Ver… Antibiyotik Olsun

Doktorların Yazısı Neden Çirkin?

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

Sorumluluğun Kurumsallaşması

İran’da Alevler Gökyüzüne Yükselirken İslâm Dünyası Ne Düşünüyor?

Türsel (Toplumsal) Öğrenmenin Bir Bağlamı Olarak “Savaş Felsefesi”

İmamların Teravih Namazı ile Sınavı: Hız ve Huşu...

Kuraklık Kapıda: Su Yönetiminde Ne Yapmalıyız?

Vahyin Normatif Sürekliliği ve Şeriatın Dinamik Yapısı

Cinsel İstismar, Çocuk Yaşta Evlilik ve Kanunlar

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.049.346

İmamların Teravih Namazı ile Sınavı: Hız ve Huşu Arasında Bir İbadetin Sosyolojisi için Muhammed Fatih Yakut

8 Mart Dünya Kadınlar Günü: Utanç Taraf Değiştirmeli için Haldun Güner

Bir Çınar Ağacının Hafızası için Doç.Dr. Hande Sanem Çınar

İran’da Alevler Gökyüzüne Yükselirken İslâm Dünyası Ne Düşünüyor? için Nihat Akyol

İran’da Alevler Gökyüzüne Yükselirken İslâm Dünyası Ne Düşünüyor? için Hasan Arslan

Buzda “Buz Gibi” Hissetmek için Saliha Eroğlu Demir

Narsizm, Kapitalizm, Emperyalizm, Siyonizm… Trump Döneminin Paradigması için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Sağlıkta Yeni Bir Eşik: Vaka Yönetimi Neden Artık Bir Tercih Değil, İhtiyaçtır? için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Sağlıkta Yeni Bir Eşik: Vaka Yönetimi Neden Artık Bir Tercih Değil, İhtiyaçtır? için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Sağlıkta Yeni Bir Eşik: Vaka Yönetimi Neden Artık Bir Tercih Değil, İhtiyaçtır? için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Kuraklık: Türkiye’nin Su Yönetiminde Acil Ne Yapılmalı? (8)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (26)

İktisadi ve İdari Bilimler (150)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (49)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Acilde Vaka Yönetim Prensipleri: Triyajın Ötesinde, Hekim Sezgisi ve Güvenlik Çemberi Mart 16, 2026

Acilde Vaka Yönetim Prensipleri: Triyajın Ötesinde, Hekim Sezgisi ve Güvenlik Çemberi

Rant Üreten Ekosistem Kıskacındaki Demokrasimiz: Görünen Siyasal Mücadele Görünmeyen Yapısal Sistem Mart 16, 2026

Rant Üreten Ekosistem Kıskacındaki Demokrasimiz: Görünen Siyasal Mücadele Görünmeyen Yapısal Sistem

Bir Yemek Kaşığı Su İçin Mücadele Mart 16, 2026

Bir Yemek Kaşığı Su İçin Mücadele

Kuraklık Mart 16, 2026

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

© Akademik Akıl