Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Fen Güzel Sanatlar ve Tasarım Hemşirelik Hukuk İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İnsan ve Toplum Bilimleri İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

İnsan ve Toplum Bilimleri

Fikri görünür kılan kalem; kalemi anlamlı kılan istikrardır.

Mitokondriler Ninenizin Sofrasını Özlüyor!

Eski Usul Yemekler, Yeni Bilim: MİTO Beslenmenin Anadolu Sırrı

Fonksiyonel tıp diye anlatıyoruz…

Bir bakıyorsunuz, bazıları markette Peru avokadosu arıyor.

Sanki Kars’ın kazı, Kastamonu’nun siyez bulguru, Ege’nin zeytinyağı, Karadeniz’in hamsisi bu topraklarda yetişmiyor!

Oysa mitokondriler bilim insanlarından çok önce bizim ninelerimizin mutfağına uğramış gibiydi.

Onlar “mitokondri” kelimesini bilmiyordu ama sofralarında enerjiyi destekleyen yiyecekler eksik olmazdı.

Sabah kahvaltısı yumurta…

Yanında beyaz peynir…

Öğlen mercimek çorbası…

Akşam zeytinyağlı fasulye…

Ayda birkaç gün hamsi, mezgit, sardalya (donmuşa da razı olmak lazım)…

Bugün buna “MİTO beslenme” diyoruz.

Onlar ise sadece “ev yemeği” diyordu.

İşte Anadolu mutfağından mitokondri dostu birkaç yıldız…

🍲 Mercimek ÇorbasıProtein, lif ve minerallerle enerji üretimini destekleyen mütevazı bir kahramandır.

🫘 Kuru Fasulyeİçine sucuk doldurmazsanız hâlâ çok iyi bir bitkisel protein kaynağıdır.

🫛 Nohut YemeğiBağırsak dostudur. Sağlıklı bağırsak, mutlu mitokondri demektir.

🥬 Zeytinyağlı Taze FasulyeEge’nin sessiz sağlık elçisidir.

🥣 Tarhana ÇorbasıEv yapımıysa probiyotik geçmişiyle sofranın en kıymetlilerindendir.

🥛 Yoğurt ve KefirBağırsak mikrobiyotası için en eski ve en güvenilir dostlardan.

🐟 Hamsi ve SardalyaSomonun reklam bütçesi olabilir.

Hamsinin ise Karadeniz’i var.

Protein, omega-3 ve bereket…

Üstelik fiyatı da çoğu zaman daha dostçadır.

🥬 SemizotuOmega-3 bakımından birçok kişinin sandığından daha zengindir.

Üstelik pazarda sessiz sedasız sizi bekler.

🍆 İmam BayıldıDoğru zeytinyağıyla hazırlandığında tam bir antioksidan şölenidir.

🥒 Kabak YemeğiMitokondriler ağır değil, hafif sofraları sever.

🧄 Sarımsak ve SoğanAnadolu mutfağının iki sessiz koruyucusu…

Her yemeğin içine girer ama kendilerini hiç övmezler.

🫒 Sızma ZeytinyağıBelki de Akdeniz’in en büyük armağanıdır.

Mitokondrilerin en sevdiği yakıtlardan biridir.

Bir de eski mutfakların çok önemli bir sırrı vardı.

Her gün ziyafet kurulmazdı.

Mevsim ne verdiyse o yenirdi.

Sonbaharda balkabağı…

Bugün buna bilim insanları “mevsimsel beslenme” diyor.

Bizim dedelerimiz ise sadece pazara gidiyordu.

Bir başka unutulan gelenek de vardı.

Yemek acele yenmezdi.

Lokmalar iyi çiğnenirdi.

Sadece kaşığın tabağa değen sesi vardı.

Bugün biliyoruz ki stres altında hızlı yemek yemek, sindirimi ve bağırsak sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Demek ki anneannelerimiz sadece güzel yemek yapmıyormuş; farkında olmadan fonksiyonel tıbbın önemli ilkelerinden birini de uyguluyorlarmış.

Belki de mitokondrilerimizin en büyük özlemi, pahalı ithal ürünler değil…

Bir tas........

© Akademik Akıl