Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Kortizon Günah Keçisi, Antibiyotik Kahraman, PPI Masum

Toplumların ilaçlara yönelik korku ve talep dağılımı çoğu zaman farmakoloji kitaplarının sayfalarına göre değil, kulaktan kulağa dolaşan hikâyelerin dramatik gücüne göre şekillenir. Bu nedenle kortikosteroidler, modern tıbbın en güçlü ve en faydalı ilaç gruplarından biri olmalarına rağmen toplum zihninde neredeyse bir “günah keçisi” konumuna yerleştirilmiştir. Bunun başlıca nedeni, uzun süreli ve yüksek doz kullanımda ortaya çıkabilen kilo artışı, ödem veya yüz görünümündeki değişiklik gibi gözle görülebilir yan etkilerin kolektif hafızada derin iz bırakmasıdır. Oysa hekimlerin çoğu klinik durumda tercih ettiği kısa süreli ve uygun doz kortikosteroid kullanımı bu dramatik tabloyla pek az ilişkilidir. Ancak algı, çoğu zaman biyolojinin ayrıntılarıyla ilgilenmez.

Buna karşılık antibiyotikler, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları gibi çoğu zaman kendiliğinden iyileşme eğiliminde olan hastalıkların seyrinde kullanıldığında, hastalığın doğal düzelme süreci ile aynı zamana denk gelir. Bu tesadüf, toplumun zihninde antibiyotiği neredeyse mucizevi bir kurtarıcıya dönüştürür. Klinik iyileşmenin büyük bölümü hastalığın kendi doğasından kaynaklansa bile, sonuç genellikle tek bir cümleyle açıklanır: “Antibiyotiği aldım, iyi oldum.” Böylece antibiyotikler yalnızca bir tedavi aracı değil, adeta hastalığın kaderini değiştiren kahramanlar gibi algılanır.

Benzer bir algı proton pompa inhibitörleri için de geçerlidir. Halk arasında çoğu zaman “mide koruyucu” olarak anılan bu ilaçlar, mide yakınmalarını kısa sürede hafifletmeleri sayesinde son derece masum ve zararsız kabul edilir. Oysa uzun süreli ve kontrolsüz kullanımda enfeksiyon riskinde artış, mikronutrient eksiklikleri ve kemik metabolizması üzerindeki etkiler gibi sonuçlar bilimsel literatürde uzun zamandır tartışılmaktadır. Ancak bu etkilerin çoğu sessiz, gecikmiş ve görünmezdir; dolayısıyla toplumsal algı radarına pek yakalanmaz.

Sonuçta ortaya tıbbın değil, insan psikolojisinin oldukça tanıdık bir tablosu çıkar: Görünür yan etkiler korku üretir, görünmeyen riskler ise güven duygusu yaratır. Bilimsel açıdan bakıldığında kortikosteroidlerin, antibiyotiklerin ve proton pompa inhibitörlerinin her biri doğru endikasyon ve uygun süreyle kullanıldığında son derece değerli tedavi araçlarıdır. Ne var ki toplum çoğu zaman ilaçların farmakolojik gerçekliğini değil, onların etrafında dolaşan hikâyelerin tonunu dinler. Böylece sağlık pratiğinde bazen en zor tedavi edilen şey hastalık değil, ilaçların kendisi hakkında oluşmuş kolektif efsaneler olur.

Leviathan’ın Yağmaları, Prometheus Boşluğu ve Yeni Ortaçağ

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu........

© Akademik Akıl