menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gidişat kırılıyor mu?

21 0
08.11.2026

Sağ otoriter popülizmin, milliyetçi militarizmin, insan haklarının yerine güç siyasetinin küresel yükselişi artık uzun zaman diyebileceğimiz bir süredir gündemimizde. Üzerine çok yazıldı, çok konuşuldu. Son aylarda ise bu gidişata aykırı gözüken kimi seçim sonuçları ortaya çıktı. İlkönce Macaristan’da geçtiğimiz Nisan ayındaki seçimle Viktor Orban’ın 16 senelik iktidarı son buldu ki Orban sözünü ettiğimiz küresel popülizmin sembol isimlerinden biri olmuştu. Ayrıca, Orban’ın gidişiyle küresel sağ popülizmin ABD ayağı olan Trump yönetimi Avrupa’daki önemli bir müttefikini kaybetmiş oldu.

Geçtiğimiz ay ise Sırbistan ve Brezilya’daki seçim sonuçları gidişatı kıran diğer gelişmeler oldu. Sırbistan’da üniversite öğrencilerinin başını çektiği iki yıl süren protestoların ardından yapılan seçimlerde ülkeyi 14 yıldır özgürlükleri kısıtlayarak yöneten Aleksandar Vucic iktidarı sonlandı. Brezilya’da ise her ne kadar sağ popülist bir iktidarın devrilmesi söz konusu değilse de aşırı sağcı Flávio Bolsonaro'nun seçilmesi durumunda milliyetçi popülizm ve gene Trump yönetimi dünyada önemli bir mevzi kazanmış olacaktı. Fakat, mevcut başkan Lula başkanlık seçiminin 25 Ekim’deki ikinci turunda oyların Q,79’unu alarak tekrar başkan seçildi ve özgürlükler için bir tehlike atlatışmış oldu; bu da bir kazanımdır, en azından şimdilik.

Gidişat açısından bir başka kritik seçim de Salı günü ABD’de gerçekleşti. Halihazırdaki başkanın görev süresinin ortasında yapıldığı için midterms/dönem ortası seçimleri olarak anılan seçimlerde Temsilciler Meclisi’nin 435 üyesinin tamamı, Senato’nun ise 100 sandalyesinden 35’i, ayrıca 36 eyalet valisi için seçim yapıldı. Bu yazı yazıldığı sırada gelen sonuçlara göre Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’nde hem Senato’da çoğunluğu elde ederek Kongre’nin kontrolünü ele geçirdiler ki haliyle bu Trump için iyi bir haber değil. Yasama organının kontrolünü tamamen kaybederek Amerikan siyasi literatüründe “topal ördek” olarak adlandırılan duruma düştü. İran’la savaş, İsrail gibi konularda artık eskisi kadar rahat bir hareket alanı bulamayacak muhtemelen.........

© Agos