Doğu Akdeniz'den Adriyatik'e İsrail'in yeni jeopolitik rotası
Yunanistan, Güney Kıbrıs, Arnavutluk ve Libya'daki Hafter güçleri ile kurulan çok katmanlı ilişkiler ağı, İsrail'i, Orta Doğu'nun dar sınırlarından çıkarıp Akdeniz'in hâkim aktörlerinden biri konumuna taşımayı hedeflemektedir. Bu güvenlik hattı, Lübnan'dan başlayarak Güney Kıbrıs üzerinden Arnavutluk'a kadar uzanmakta, İsrail'e yalnızca bir enerji koridoru sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda Adriyatik'ten Doğu Akdeniz'e kadar geniş bir deniz alanında güvenliği kontrol etme kapasitesi kazandırmayı amaçlamaktadır.
Prof. Dr. İsmail Şahin/ USKAM Başkanı
İsrail'in geleneksel milli güvenlik doktrini, kuruluşundan bu yana kara sınırlarına ve yakın çevresindeki Arap komşularına odaklanmış durumdaydı. Ancak 21. yüzyılın getirdiği jeopolitik dönüşümler, özellikle Doğu Akdeniz'deki devasa doğal gaz keşifleri, bölgesel istikrarsızlıklar ve yeni güç projeksiyonları, Tel Aviv'i yeni bir stratejik eksen arayışına zorlamıştır. Günümüzde İsrail, yalnızca bir kara gücü olarak değerlendirilemez. Stratejik çıkarlarını Güney Kıbrıs'tan Arnavutluk'a uzanan geniş bir güvenlik hattı üzerinden Adriyatik'e taşıyan, deniz eksenli kapasitesini giderek güçlendiren bir aktör olarak öne çıkmaktadır. Bu "Yeni Güç Kuşağı" ile İsrail, bir taraftan Doğu Akdeniz'deki nüfuzunu pekiştirmeyi, diğer taraftan ise Akdeniz'in batı terminallerine doğrudan erişim sağlamayı hedeflemektedir. Böylece deniz aşırı stratejik hatlar üzerinden bölgesel etki alanını genişleten çok katmanlı bir jeopolitik konumlanma inşa etmektedir.
Güvenlik hattının temeli: Güney Kıbrıs ve Yunanistan akseninde Girit
İsrail'in bu yeni stratejik kuşağının doğu ayağını Güney Kıbrıs, merkezini ise Yunanistan'ın Girit adası oluşturmaktadır. Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile kurulan üçlü ittifak, sadece enerji projeleriyle sınırlı kalmayıp, kapsamlı bir askerî ve istihbari iş birliğine dönüşmüştür. İsrail, bu ilişkiler sayesinde deniz güvenliğini ve stratejik derinliğini Girit adasına kadar derinleştirmeyi başarmıştır. Tel Aviv'e göre Girit, İsrail için sadece bir savunma noktası değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki operasyonel kapasitesini Avrupa içlerine doğru genişlettiği kritik bir lojistik merkez ve enerji geçiş güzergahıdır. Son yıllarda İsrail deniz ve hava kuvvetlerinin bu bölgede gerçekleştirdiği tatbikatlar ve Küresel Sumud Filosu'na düzenlediği saldırılar, Tel Aviv'in Akdeniz'in bu stratejik düğüm noktasında kalıcı bir kontrol kurma iradesini yansıtmaktadır.
Adriyatik'e uzanan el: Arnavutluk'ta güçlenme stratejisi
İsrail'in yeni güç kuşağının en dikkat çekici bileşenlerinden biri, Adriyatik kıyısındaki Arnavutluk'la kurulan derin ilişkilerdir. Arnavutluk, İsrail için Balkanlar'da ve Adriyatik'te "stratejik bir kale" işlevi görmektedir. Tel Aviv yönetimi; siber güvenlik, teknoloji, enerji ve tarım gibi alanlardaki iş birlikleriyle Arnavutluk'ta her geçen gün daha fazla güçlenmeye çalışmaktadır. Özellikle Başbakan Edi Rama döneminde........
