DTÖ verilerine göre dünya ticareti yavaşlarken dünyada ticaretin arttığı önemli kıta olarak Afrika işaret edilmektedir. DTÖ'nün tüm dikkatleri üzerine çektiği Afrika'da dünya ticaret öncüleri arasında ciddi bir gümrük vergisi mücadelesi sessiz sedasız ama yüksek bir şiddette devam etmektedir.

Ömer Faruk Doğan/ Yazar

Bilindiği üzere, 2020 yılların başından bu yana dünyada önce Corona 19 sonra bölgesel krizler ve savaşlar dünya ticaretini ciddi şekilde yavaşlatmıştır. Dünya Ticaret Örgütünün DTÖ öncesinde yüzde 5'ler seviyesinde öngördüğü ticaret artışı, yüzde 1'ler seviyesine geri çekilmiştir. Bazı büyük ticaret öncüsü ülkelerde ihracat artışı yüzde 0,5'lerin altına düşmüş, Almanya ihracat artışını ancak yüzde 0,2 seviyelerinde koruyabilmiştir. Türkiye'de ise Mayıs 2026 aylık ihracat artışımız son zamanların en yüksek oranıyla yüzde 22,3 düzeyinde gerçekleşmiştir. Bölgemizde yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen yaşanan bu önemli artış oranı, üzerinde dikkatle durulması gereken ciddi bir başarı olup ısrarla devamı üzerinde durulmalıdır.

Afrika'da dikkat çeken artış

DTÖ verilerine göre dünya ticareti yavaşlarken dünyada ticaretin arttığı önemli kıta olarak Afrika işaret edilmektedir. Diğer bölgesel krizlerin yanı sıra 28 Şubat tarihinden bu yana devam eden ABD/İsrail-İran savaşı özellikle de dünya enerji vanası konumundaki Hürmüz Boğazı'nın çift taraflı işgali, dünya ticaretini durma noktasına getirmiştir. Enerji arzının ciddi anlamda daralması, enerji fiyatlarındaki istikrarsızlık, aşırı dalgalanmalar, sadece ekonomileri değil iş dünyasını ve iş camiasının hareketliliğini de önemli ölçüde kısıtlamıştır. Yakıt krizi nedeniyle birçok havayolu firması yavaş yavaş oyun dışına çıkmaya başlamıştır. En kayda değer sonuç ise, dünya ticaretindeki hissedilir gerileme ve takibi zorlaşan fiyat artışları, genel enflasyondur.

Bu olumsuzlukların her geçen gün daha yüksek seviyelerde tezahür ettiği süreçte DTÖ'nün tüm dikkatleri üzerine çektiği Afrika'da dünya ticaret öncüleri arasında ciddi bir gümrük vergisi mücadelesi sessiz sedasız ama yüksek bir şiddette devam etmektedir. ABD içeride ekonomiyi istikrara kavuşturmak borçlarını dengeleyebilmek için ABD Başkanı Trump aracılığı ile şiddetli bir GV mücadelesi yürütürken, bir yandan bütün gücü ile Könfez'de İran ile savaşmaktadır. ABD başkanı Trump'ın, uyguladığı değişken ilave GV oranları, ticaret öncülerini istikrarsızlığa zorlarken, Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası (AGOA) ile Afrika'ya özel muafiyetler tanımıştır. Eylül 2025 sonunda sona eren yasanın geçerliliği geçtiğimiz şubat ayında, geriye dönük ve 31 Aralık 2026'ya kadar uzatılmıştır.

Ayrıca, dünya ticaret lideri Çin, ABD'nin Afrika'ya yönelik girişimlerini karşılıksız bırakmayıp, kıtaya........

© Açık Görüş