Rusya'nın kaybettiği teçhizatı, hele ki yüksek teknolojik teçhizatı yerine koyabilme kapasitesi yıllardır tartışma konusu ve bunların maliyeti apayrı bir ölçekte. Tüm bunlar göz önüne alındığında Rusya'nın altı ayda veya yılda bir Ukrayna'nın bir kasabasını veya ilçesini ele geçirmeye karşılık gelen “başarıları” birer “pirus zaferinden” öte değil.

Dr. Mehmet Yahya Çiçekli/ Yazar

2014 yılından beri dünya gündeminden düşmeyen konular arasında Rusya'nın Ukrayna'yı işgali önemli bir yer tutuyor. Yıllar geçtikçe gündemdeki önceliği gerileyen bu kriz, 2022 yılında Rusya'nın yeniden saldırıya geçmesi ve geniş çaplı bir işgal girişimi başlatması ile tekrar öncelik kazandı. Takip eden yıllarda Filistin'de etnik temizlik ve soykırım derecesine varan saldırılar ve dünyanın farklı bölgelerdeki istikrarsızlıklar küresel gündemde Ukrayna krizinin öncelik sırasını zaman zaman değiştirdi.

Beşinci yılına giren İkinci Ukrayna Savaşı'nda bir ateşkese ulaşılamamış olması dikkat çekici bir durum, yakın tarihte bununla az çok mukayese edilebilecek ölçekteki çoğu çatışmaya nazaran mevcut savaşın yüksek yoğunluklu olarak bu kadar uzun sürmesi nadir bir vaka. 24 Şubat 2022'de başlayan Rusya'nın Ukrayna'ya karşı ikinci geniş çaplı işgal girişiminin beşinci yılında durumun karmaşıklığı konuya en baştan çok yönlü eleştirel bir okumayı gerekli kılıyor.

Tarafların kapasitesi

Öncelikle Ukrayna'nın ve Rusya'nın bazı temel göstergelerine bakılabilir. SSCB'nin en büyük mirasçısı olan Rusya'nın ABD ve Çin ile birlikte dünyanın en büyük üç askeri gücünden biri olduğu genel kabul görüyor. Farklı parametrelere öncelik verilerek Rusya'nın ilk üçte farklı konumlarda görülebileceği tespit edilebilir. Örneğin nükleer başlıklar dikkate alındığında Rusya ilk sırayı almakta. Askeri harcamalar bakımından ise Çin'in yarısı, ABD'nin yedide biri kadar askeri bütçeye sahip ve üçüncü sırada. Sözün özü Rusya, büyük askeri varlığına rağmen SSCB gibi küresel bir güç değil.

Ukrayna açısında bakıldığında, SSCB savunma sanayiinin en büyük ikinci mirasçısı olarak, SSCB'nin bu alandaki sanayi ve teknoloji kapasitesinin bazı yönlerini de1990'lardan beri münhasıran elinde tuttu. Bu durum Ukrayna'nın askeri potansiyelini ülkenin sosyoekonomik göstergelerine istinaden yapılabilecek kör tahminlerin üzerine çıkaran bir etmendi. Ülke tarihinde büyük bir felaket olan, 1930'larda gerçekleşen Holodomor faciasında kitlesel olarak aç bırakılma sonucu tüm Ukrayna nüfusunun yüzde 10 ila yüzde 20'si hayatını kaybetmişti. Açlığa terk edilen yerleşimler etnik Ukraynalıların yaşadığı yerler olduğundan Ukraynalıların kayıpları genel kayıptan çok daha fazla idi. Bu durum Moskova ve Rusya'nın tahakkümünün ülkeye yaptığı baskı ve zulümlerin bir simgesi olarak görüldüğü gibi, Ukrayna milli kimliğinin de önemli öğelerinden biri ve Rusya'nın saldırganlığı karşısında Ukrayna'nın motivasyonunu besliyor. Ülkenin diğer göstergelerine bakıldığında 2022 yılı başlarında ikinci savaştan hemen önce Ukrayna'nın nüfusu (işgal altındaki bölgeler dâhil) yaklaşık 41,5 milyon idi. Ukrayna'nın yüzölçümü ise işgal öncesi yaklaşık 600 bin kilometrekare idi.

Geniş çaplı işgal girişimi

2022 Şubat ayında savaş başlarken Rusya'nın iki önemli hedefi vardı, biri Kiev, diğeri ise Karkiv. Rusya kurmayları bu iki şehri ele geçirerek Ukrayna'nın direniş kapasitesinin ortadan kaldırılabileceğine inanıyordu. Kiev'e yönelik askeri operasyon Beyaz Rusya (Belarus)üzerinden sevk edilen büyük askeri güçlerce başlatıldı.Ancak bu saldırı kısa zamanda bertaraf edildi. Karkiv'e yapılan saldırı ise daha uzun süre devam etti.

Ukrayna mülki haritası üzerinden savaşı okumak

Ukranya, biri Kırım Özerk Cumhuriyeti olmak üzere 25 il benzeri idari bölümden oluşuyor. Kiev ve Sivastopol ise kendilerini çevreleyen il idarelerinden ayrı özel statülü şehir merkezleri olduğundan bunlarla........

© Açık Görüş