Eylül ayı enflasyon verisi, piyasalarda uzun süredir aranan bir kapıyı araladı. Yıllık enflasyonun yüzde 31,51'den yüzde 29,73'e gerilemesi, aylık artışın yüzde 1,84'te kalması, Merkez Bankası'nın 22 Ekim'deki Para Politikası Kurulu toplantısı öncesinde faiz indirimi beklentilerini güçlendirdi. Ama bu tabloyu tek başına bir rahatlama işareti olarak okumak, ekonominin gerçek gündemini gözden kaçırmak olur.

Önce olguları net koyalım. Tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ağustostaki yüzde 31,51 seviyesinden yüzde 29,73'e indi. Enerji, gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç hesaplanan C endeksi yıllık bazda yüzde 28,70 oldu; bu endeksin aylık artışı ise yüzde 2,14. Merkez Bankası, 10 Eylül'deki son toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit bırakmıştı. Commerzbank Gelişen Piyasalar Kıdemli Ekonomisti Tatha Ghose, bu verilerin yeni bir faiz indirimi için uygun zemin oluşturduğunu söylüyor ve bankanın değerlendirmesine göre 22 Ekim'de 100 baz puanlık bir indirim için alan var.

Burada dikkat edilmesi gereken ilk nokta, yıllık enflasyondaki düşüşün ne kadarının gerçek bir iyileşme, ne kadarının baz etkisi olduğu. Ghose'un da belirttiği gibi baz etkisi bu düşüşte önemli rol oynuyor. Baz etkisi, geçen yılın aynı dönemindeki yüksek fiyat artışlarının bu yılki hesaplamadan çıkmasıyla yıllık oranı aşağı çeken matematiksel bir etki. Yani bugünün fiyat artış hızı düşmese bile yıllık enflasyon gerileyebilir. Vatandaşın markette, kirada, faturada hissettiği ise aylık artışlardır. Aylık yüzde 1,84'lük artış, yıllıklandırıldığında hâlâ yüzde 20'nin üzerinde bir birikimli fiyat baskısına işaret ediyor. Bu, enflasyonun kontrol altına alındığı anlamına gelmiyor; sadece hızının bir miktar yavaşladığı anlamına geliyor.

Çekirdek enflasyon tarafı daha da öğretici. C endeksinin yıllık yüzde 28,70'e gerilemesi olumlu görünse de aylık artışın yüzde 2,14 olması, fiyat katılığının sürdüğünü gösteriyor. Çekirdek enflasyon, en oynak kalemleri dışarıda bırakarak eğilimi ölçmeye çalışır. Aylık yüzde 2,14, yıllıklandırıldığında yüzde 25'in üzerine denk gelir. Commerzbank da tam bu noktaya dikkat çekiyor: Yıllık enflasyondaki gerilemeye rağmen aylık fiyat artışları tamamen kontrol altına alınmış değil. Bu, Merkez Bankası'nın elini rahatlatacak bir veri değil, aksine ihtiyatı elden bırakmaması gereken bir tablo.

Peki faiz indirimi neden........

© ABC Gazetesi