Uluslararası siyasette bazı konuşmalar vardır ki, söylenenlerden çok söylenme zamanı ve bağlamı önem taşır. Vladimir Putin'in Moskova'daki Uluslararası Valday Tartışma Kulübü'nün yıllık toplantısındaki açıklamaları da böyle bir nitelik taşıyor. Putin, burada yalnızca güncel gelişmelere dair değerlendirmelerde bulunmadı; aynı zamanda Rusya'nın Avrupa ile ilişkilerindeki kırmızı çizgilerini, caydırıcılık anlayışını ve Ukrayna savaşına dair pozisyonunu yeniden tarif etti. Söylemin merkezinde ise Kaliningrad vardı.

Rus lider, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın Kaliningrad'a ilişkin açıklamasını ve bazı ülkelere gönderdiği mektuplardaki ifadeleri desteklediğini belirterek, doğrudan bir saldırı durumunda verilecek karşılığın kapsamına dair dikkat çekici ifadeler kullandı. Putin, "Rusya’ya Kaliningrad dahil doğrudan saldırı söz konusu olursa, ülkemizin sahip olduğu tüm silahların kullanılması meselesi kaçınılmaz olarak ve derhal gündeme gelecektir." diye konuştu. Güncel açıklamalarda da Putin'in Kaliningrad'a yönelik olası bir saldırı halinde Rusya'nın tüm silahlarının kullanımının gündeme geleceğini söylediği aktarılıyor.

“KİMSEYİ KORKUTMUYORUZ”

Bu noktada Putin'in söylemini iki katmanlı okumak gerekiyor. Bir yanda Moskova'nın herhangi bir ülkeyi tehdit etmediği savunusu var. Putin, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamalarının ve gönderilen mektupların bir gözdağı olmadığını söyledi. "Kimseyi korkutmuyoruz. Rusya Dışişleri Bakanlığının açıklaması ve bazı ülkelere gönderdiği mektuplar, gözdağı vermek değil, bize gözdağı verme girişimine yanıttır." ifadesini kullandı. Diğer yanda ise doğrudan saldırı halinde "tüm silahların" kullanılmasının gündeme geleceği yönündeki uyarı duruyor. Bu iki katmanlı dil, Rus caydırıcılık literatüründe alışıldık bir örüntü: tehdidin kendisini değil, tehdide verilecek yanıtın ölçeğini öne çıkarmak.

Putin, Avrupa'daki siyasi liderlerin kendi vatandaşlarını Rusya ile tehlikeli bir çatışmanın eşiğine sürüklediğini ileri sürdü. Açıklamalarının bağlamından koparılması halinde Rusya'nın nükleer silahlarla Avrupa'yı tehdit ettiği yönünde yorumlanabileceğini söylemesi ise dikkat çekici. Bu tür değerlendirmelerin, Avrupa ülkelerindeki vatandaşların dikkatini kendi yönetimlerinin Rusya'ya yönelik politikalarından uzaklaştırmayı amaçladığını ifade etti. Yani Putin, kendi söyleminin olası bir yorumunu önceden çerçevelemeye çalışıyor; bir tür "ben söylemedim, siz çarpıttınız" savunmasını şimdiden kuruyor.

Rusya'nın herhangi bir ülkeye saldırmayı planlamadığını vurgulayan Putin, "Ne 2029'da ne 2030'da ne de 2050'de planlıyoruz ancak saldırıyla karşılaşırsak yanıt vermek zorunda kalacağız. Avrupa ülkelerinin vatandaşları bunu açıkça anlamalı, bizim tutumumuzla ülkelerindeki bazı siyasi yöneticilerin tutumunu ayırt etmelidir." şeklinde konuştu. Bu ifadeler, Putin'in Rusya'nın Avrupa'ya yönelik bir saldırı planı olmadığını söylerken saldırı durumunda karşılık vereceği yönündeki mesajıyla da örtüşüyor. Tarihsel olarak bakıldığında, Soğuk Savaş döneminden bu yana büyük güçlerin benzer formüller kullandığını görüyoruz: saldırı niyeti reddedilir, ancak kapasite ve irade açıkça sergilenir. Bu, caydırıcılığın klasik denklemidir.

Putin ayrıca bazı Avrupalı siyasetçilerin 2029 veya 2030'da Rusya ile savaşa hazırlık yapılması gerektiğine yönelik açıklamalarda bulunduğunu belirtti. Baltık Denizi'ndeki askeri tatbikatları ve Rus gemilerini alıkoyma girişimlerini de gerilimi artıran adımlar olarak nitelendirdi. Burada Putin'in dikkat çektiği nokta, Avrupa başkentlerinde dolaşıma giren "yakın vadeli savaş" senaryoları. Bu senaryoların kim tarafından ve hangi amaçla üretildiği sorusu, Moskova'nın söylemsel stratejisinin merkezinde yer alıyor. Putin, bu tartışmayı Avrupa'nın kendi iç kamuoyuna yönelik bir manipülasyon olarak çerçeveliyor.

Rusya'nın karşısında nüfusu kendisinden iki kat fazla, ekonomik ve askeri kapasitesi yüksek bir taraf bulunduğunu belirten Putin, bu tehdide karşı sahip oldukları güç ve imkanların sınırlı kalacağını söyledi. Bu nedenle ellerindeki üstünlükleri kullanmak zorunda olduklarını savunan Putin, "Bugün Rusya'nın sahip olduğu silahlar başka kimsede yok. Bu bizim üstünlüğümüz." dedi. Bu ifade, asimetrik........

© ABC Gazetesi