İnşaat maliyetlerinde çift haneli seyir sürüyor
Bir inşaatın maliyeti, çoğu zaman sadece müteahhidin defterinde kalan bir satır değildir. O satırın altında, o satırın üstünde, o satırın tamamında bir ülkenin barınma hakkı, kira piyasası, esnafın ödeme takvimi ve en nihayetinde hanelerin bütçesi durur. Eylül 2026 inşaat maliyet verileri açıklandığında ilk bakışta görünen, aylık yüzde 1,81'lik bir artış. Küçük bir rakam gibi duruyor; ama aynı tablodaki yıllık yüzde 30,80'lik yükseliş, o küçük rakamın ne kadar istikrarlı bir tırmanışın parçası olduğunu anlatıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun yayımladığı endekse göre inşaat maliyetleri eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 1,81, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 30,80 arttı. Ağustos ayında yıllık artış yüzde 29,59 düzeyindeydi. Bu, iki ay arasında yaklaşık 1,2 puanlık bir hızlanmaya işaret ediyor. Yani maliyetler sadece artmıyor; artışın temposu da bir miktar yukarı çekilmiş durumda. Ekonomide "ivme" dediğimiz şey tam olarak budur: fiyatın seviyesi değil, o seviyeye hangi hızla gidildiği.
Tablonun en dikkat çekici kısmı, ana endeksin altında yatan ayrışma. Eylülde malzeme endeksi aylık yüzde 2,94 artarken işçilik endeksi yüzde 0,23 geriledi. Yıllık ölçekte ise malzeme yüzde 31,31, işçilik yüzde 29,84 yükseldi. Burada iki farklı hikâye var. Malzeme tarafı, döviz kuru, enerji ve ara malı fiyatlarına daha duyarlı olduğu için dalgalanmaya açık. İşçilik tarafı ise ücret sözleşmeleri, istihdam piyasası ve çalışma takvimiyle şekilleniyor; bu nedenle aylık bazda küçük düşüşler görebiliyor. Ama yıllık resim, iki kalemin de otuz civarında bir artışla neredeyse başa baş geldiğini gösteriyor. İnşaatın maliyet yapısında malzeme ve emek, artık benzer ağırlıkta bir yük oluşturuyor.
Bina inşaatı ile bina dışı yapılar arasındaki fark da üzerinde durulmayı hak ediyor. Bina inşaatı maliyet endeksi eylülde aylık yüzde 1,24, yıllık yüzde 29,29 arttı. Bu kategoride malzeme aylık yüzde 2,14, yıllık yüzde 29,12; işçilik ise aylık yüzde 0,32 düşüşle birlikte yıllık yüzde 29,59 yükseldi.........
