Beynin karmaşık mimari yapılanması içinde, insanın tüm yaşanmışlıkları ile şekillenen insan zihni, onun yaşamdaki davranış kalıplarını ve tercihlerini belirler. Ne var ki bu davranış ve tercihler, her zaman bilinçli, Türkçedeki deyimimizle, “aklı selime” dayalı davranış ve tercihler olmazlar. Zira D. Eagleman’ın (Beynin Gizli Hayatı,2017) belirttiği gibi, geniş nöron ormanlarında yürütülen, yapılan, düşünülen ve hissedilen sayısız programların çoğu bilincin kontrolü dışında gerçekleşir. Bilinçli beyin devreye girmeden bu süreçlerin çoğu olup biter. Zira bilinç, koca bir buğday ambarındaki bir pirinç tanesi gibi, bütündeki yeri çok küçük, ancak etkisi çok büyüktür. Her ne kadar hayvan ve insan olma ikileminde, yüksek bilinç düzeyi sadece insana özgü olsa da günlük yaşantımızın çoğunda ve çoğu insanda, bilincin etkin kullanımı henüz yeterince öğrenilmemiş veya etkin olarak devreye alınmamış olarak kalır.

Bedenin iç ve dış dünyaları, duygusal ve duyusal olarak, beynin karmaşık mimari yapılanmasında çok yönlü etkileşim ağları ve patikalar izleyerek davranışları tetiklerler. Beyin sapı ve limbik sistem daha erken dönemlerde evrildi ve daha çok kalıplaşmış motor........

© 9 Eylül Gazetesi