Bay Hodgson’dan Kedleston Markizi Curzon'a Moskova’dan gönderdiği 20 Şubat 1923 tarihli raporda (FO 424, 256, s. 596, Belge: 359) Lozan Konferansının Sovyet Rusya’daki Komünistler arasında yarattığı etkiyi belirtmektedir. Sovyetler, Lozan’daki Ankara Heyetinin taleplerini ve tavrını etkili görmemekteler ve Ankara Hükümetinin Komünistleri tutuklamasını eleştirmektedirler. Tutuklanan Türk Komünistlere yönelik bir dayanışma metni de yayınlamışlardır. Bay Hodgson, Moskova’dan Londra’ya şunları yazmıştır:

‘Lozan Konferansı'ndan kaynaklanan Sovyet Hükümeti ile Ankara arasındaki soğukluk, yalnızca M. Çiçerin'in gazetecilere verdiği röportajlardaki açıklamalarında değil, Rus basınındaki sayısız göndermede de ifadesini bulmuştur. Önde gelen makaleler konuyu etkili bir şekilde anlaşılmaz hale getirmiş ve Lozan'ı İtilaf Devletleri için bir fiyasko olarak nitelendirmiş olsa da, Bay Litvinof ve diğerlerinin özel gözlemleri, konferansın sonucuna ilişkin çok farklı bir tutumu ortaya koymaktadır. Hükümet çevrelerinde Sovyet Rusya ile Ankara arasındaki dayanışmanın, Lozan Konferansı üzerine binen baskıya dayanamadığı kabul ediliyor. Ankara Heyeti, Bay Çiçerin tavsiyelerine yalnızca kendi........

© 9 Eylül Gazetesi