Sosyologlar için Türkiye inanılmaz zengin bir laboratuvardır. Cumhuriyet’in ilk yıllarından başlayarak günümüze dek hemen her geçiş ya da kademe atlayış dönemleri araştırmacılara çok zengin sosyal hareketlenme tabloları sunmaktadır. Cumhuriyet döneminin üst-yapı dönüşümleri ve halkın buna tepki-uyum mekanizmaları kadar, yaklaşık bir asra yakın dönem içinde çeşitli dönemlerde yaşanan darbeler ya da siyasi dönüşümlerin toplumsal etkileri de araştırmacılara incelemeye değer çok değerli veriler sunmaktadır. Böylesi çalışmalar yapılmış olsa ve bugün elimizde güçlü bir doküman mevcut bulunmuş olsa idi, farklı dönemlerdeki toplumsal dönüşümleri bugünün toplumsal dinamik ve etkileri ile karşılaştırılarak dönemler arası çok ciddi bulgulara ulaşıyor olabilirdik. Ne yazık ki, bugün böylesi bir sosyal araştırma malzemesine sahip değiliz. Bunun en önemli sebebi, bu denli sosyal dalgalanmalara rağmen, bunlarla ilgili kuramlar oluşturabilecek, ya da veri kuramları uygulayarak oluşumu net şekilde topluma yansıtabilecek orijinal araştırmacı sosyologlarımız yaratılamamıştır. Bu durum da Batı kopyacılığının doğal sonucu olsa gerek!  

Hal böyle olunca; maalesef bugün için zengin bir kaynağa sahip olmamakla beraber, söylenecek hiçbir lafımızın olmadığı da tam gerçeği yansıtmamaktadır. Zira tüm olumsuzluklara rağmen, günümüzde Cumhuriyet’in ilk dönemlerindeki dönüşümler ile bugünkü zorlamaları ve toplumsal dönüşüm çabalarını bir nebze de olsa karşılaştırabilir ve günümüzün hazin görüntüsü hakkında basit de olsa genel bir sonuca ulaşabiliriz. Cumhuriyet’in ilk dönemleri, toplumsal yapılanma ve ekonomide kapitalist dünyanın çağdaş aşamasına ulaşma çabalarının sancılarını taşıyordu.

Özellikle devletçilik döneminin sanayileşme hamleleri yanında, Anadolu’nun ücra köşelerine klâsik Batı müziğini taşıma gayretleri, günümüzün gerici yaklaşımı ile idraki müşkül ileri bir hamle idi. Söz konusu iki uç arasındaki tüm hamleler tek parti döneminde yapılmıştır. Kuruluş aşamasındaki bir devlette uygulanan politikalar ve icraatlar, dönemin olağanlaştığı aşamasındaki........

© 12punto