İran; Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılması için davet almadığını açıkladı. Tahran’ın anlaşmaya davet edildiği yönündeki haberleri yalanladı. Bununla birlikte, anlaşmaya taraf olan üç devletle, bölgesel kolektif güvenliği ilgilendiren konularda görüşmeler yapılmasına yönelik öneriler olduğunu vurguladı. 

İran; bir yandan anlaşmaya katılması için davet almadığını belirtiyor bir yandan da anlaşmayı İran karşıtı bir girişim olarak görmediğini söylüyor. Bir anlamda, diyalog kapısını, iletişim kanallarını açık tutuyor ve bölgesel güvenliğin önemine işaret ediyor. 

Fakat İran; resmi söylemde bunları dillendirse bile, anlaşmanın gerçekte, İran karşıtı bir içerik taşıdığı açık, Şii karşıtı bir zemine oturduğu aşikâr. Çünkü Mekke Anlaşması’na taraf üç devlet de Sünni. Anlaşmaya imza atan ülkelerden Türkiye ile İran arasında tarihsel ve dengeli rekabet var. İki devlet, pek çok alanda keskin bir rekabet içinde olsalar, hatta zaman zaman gerilim yaşasalar bile, ikisinin de devlet tecrübesi, tarihsel belleği ve diplomatik birikimi güçlü. Bu da rekabet ve gerilimin sıcak çatışmaya dönüşmesini engelleyen önemli bir unsur. Nitekim Türkiye – İran sınırı, ülkemizin en eski sınırı. 1639’da imzalanan Kasrı Şirin Anlaşması’ndan beri değişmemiş, birkaç küçük sınır tadilatı dışında. 

Pakistan – İran ilişkileri de zaman zaman çıkan gerilime, hatta 2024’te yaşandığı gibi karşılıklı atılan füzelere rağmen, son kertede........

© 12punto