Japonya'nın güneyindeki deprem, ilk anda her büyük afette olduğu gibi tanıdık soruları gündeme getirdi: Kaç kişi hayatını kaybetti? Kaç bina yıkıldı? Arama kurtarma çalışmaları hangi aşamada?

Ancak bu kez deprem, yer kabuğunun ötesinde başka bir kırılganlığı da görünür hale getirdi. Enkazın kaldırılmasını bekleyen yalnızca şehirler değildi; küresel üretim sistemi de yeni bir dayanıklılık sınavıyla karşı karşıyaydı. Bu yüzden bugün büyük bir depremin ardından yalnızca binaların değil, tedarik zincirlerinin de ayakta kalıp kalamayacağı sorgulanıyor. Bu değişimin en çarpıcı göstergesi ise tek bir soruda karşılığını buluyor:

Toyota üretime devam edebilecek mi?

İlk bakışta garip gelebilir. Bir doğal afetin ardından neden dünyanın en büyük otomotiv üreticilerinden birinin fabrikaları konuşulsun? Yanıt basit: Depremler artık şehirlerle birlikte ekonominin sinir uçlarını da sarsıyor.

Reuters'ın aktardığına göre deprem sonrası Toyota, Kyushu'daki üç fabrikasında üretimi geçici olarak durdurdu. Lexus modelleri, hibrit motorlar ve çeşitli güç aktarma organlarının üretildiği tesislerde güvenlik kontrolleri başlatıldı. Nissan ve Mitsubishi bazı üretim faaliyetlerini yavaşlatırken, Honda da özellikle motosiklet üretim tesislerinde hasar tespit çalışmalarına geçti. Bu adımlar yalnızca rutin güvenlik kontrolleri gibi okunabilir. Oysa asıl hikâye, üretimin durduğu anda değil; şirketlerin bu duruşa nasıl hazırlandığını gördüğümüz noktada başlıyor.

Bundan on beş yıl önce yaşanan benzer büyüklükte bir deprem, Japonya sınırlarını aşarak dünyanın otomotiv üretimini haftalarca felç edebilirdi.2011'deki Tohoku depremi ve ardından gelen tsunami, sektöre pahalı bir ders verdi. Çip üreticileri durdu, hayati önemdeki tedarikçiler devre dışı kaldı, farklı ülkelerdeki montaj hatları parça beklemek zorunda kaldı. 2016 Kumamoto depremi ise aynı zayıf noktaların hâlâ varlığını koruduğunu gösterdi. Japonya'daki tek bir fabrikanın durması, Avrupa'dan Amerika'ya kadar birçok üreticiyi etkileyebiliyordu.

Depremler bu zayıf noktaları görünür kılan ilk büyük uyarılardan biriydi. Ancak otomotiv dünyasının asıl kırılması fay hatlarından değil, başka bir küresel şoktan geldi.

2020'de başlayan pandemi, küresel üretim sisteminin ne kadar hassas dengeler üzerine kurulduğunu bütün dünyaya gösterdi. Fabrikalar kapandı, limanlar çalışamaz........

© 12punto