“Her iletişim devrimi, aynı zamanda yeni bir altyapı devrimidir.”

İlk yazıda, yapay zeka (AI) çağının yalnızca yeni yazılımlar veya daha gelişmiş algoritmalar üretmekten ibaret olmadığını veri merkezleri, enerji sistemleri, yarı iletkenler ve dijital ağlar üzerine kurulan yeni bir altyapısal dönüşümü temsil ettiğini ileri sürmüştüm. Eğer bu dönüşüm gerçekten yeni bir sermaye birikim rejiminin temelini oluşturuyorsa, o halde şu soruyu sormamız gerekir: Bu yeni altyapının temel üretim faktörü nedir?

Uzun yıllar boyunca dijital ekonomiyi açıklayan en yaygın söylemlerden biri, “veri yeni petroldür” ifadesiydi. Dijital platformların yükselişiyle birlikte ekonomik gücün veriyi toplayabilme ve işleyebilme kapasitesine bağlı olduğu savunuldu. Ancak üretken yapay zekanın yükselişi, bu anlatının tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Çünkü veri, onu işleyebilecek hesaplama kapasitesi olmadan ekonomik değere dönüşemez. Bugün AI ekonomisinde belirleyici olan veriyi eğitecek, işleyecek ve sürekli çalıştırabilecek hesaplama altyapısını kurabilmektir.

Burada “hesaplama kapasitesi” sadece bilgisayarların işlem gücünü ifade eden teknik bir kavram değildir. Hesaplama kapasitesi; gelişmiş yarı iletkenleri, grafik işlemcilerini (GPU), veri merkezlerini, yüksek hızlı ağları, enerji altyapısını, soğutma sistemlerini ve bunları finanse eden sermayeyi kapsayan bütünleşik bir üretim kapasitesidir. Dolayısıyla AI ekonomisinde değer yaratan unsur bu algoritmaların üzerinde çalıştığı maddi altyapıdır.

Bu noktada iletişim ve medya çalışmalarının uzun süredir vurguladığı önemli bir hatırlatmayı yeniden düşünmek gerekir. İletişim teknolojileri çoğu zaman içerikler, platformlar ve kullanıcı deneyimleri üzerinden tartışılır. Oysa Lisa Parks, Nicole Starosielski ve Shannon Mattern gibi medya altyapısı araştırmacılarının gösterdiği gibi, iletişimin gerçek dönüşümü çoğu zaman görünmez kalan altyapılarda gerçekleşir. Denizaltındaki fiber optik kablolar, veri merkezleri, uydu sistemleri, baz istasyonları ve ağ mimarileri olmadan dijital iletişim mümkün değildir. İçerikler görünürdür; ancak onları mümkün kılan altyapılar çoğu zaman görünmezdir.

AI çağında benzer........

© 12punto