Son iki haftadır yapay zeka (AI) ve algoritmaların öncü olduğu dijital medya düzeninde sentetik proletaryanın nasıl yaratıldığını ve katmanlandığını konuştuk. Kenya’daki hayalet işçilerden Reddit moderatörlerine, ürettiği veriye erişmek için abonelik haracı ödeyen “müşteri-işçiye”, mesleki uzmanlığını sessizce kaybeden akademisyene kadar uzanan katmanlaşmış sentetik proletaryadan bahsettik. Durum, klasik gözetim kapitalizminden daha derinleşen veri-yoğun tekelci sermaye ile mülksüzleştirme operasyonuna işaret ediyor. Hikaye burada bitmedi. Çünkü ABD’den Avrupa’ya, yaratıcı endüstrilerden yazılım topluluklarına kadar uzanan bir hatta algoritmik sömürüye karşı somut karşı hamleler ortaya çıktı.

AI sistemleri istatistiksel ve algoritmik yapılardır, bizim verimizle beslenir ve öğrenirler. Veri, sistemin en kırılgan ve temel noktasıdır. Bundan hareketle ABD’li sanatçılar, Chicago Üniversitesi’nde geliştirilen Nightshade ve Glaze gibi araçları, modelleri zehirlemek için aktif olarak kullandı. İçerik insan için normal kalırken, model için bozucu bir veriye dönüştü. Hatta bazı durumlarda model, “kedi”yi “araba” olarak öğrendi. Sanatçılar McQuillan’ın (2022) ifadesiyle teknik bir öz-savunma pratiği ile bozuk veri yaydı. Bu bozucu eylemler uzun vadede modelin kendi sentetik çıktıları (AI slop) içinde boğularak çöküşüne neden olabilir (Jacobsen, 2023).

Algoritmik kapitalizm gerçek zamanlı hız ve etkileşimle beslenir. Oysa insanın en eski toplumsal direniş eylemlerinden biri........

© 12punto