Ben Sartre’nın ilk gün macerasını öğrendiğim günden itibaren Beşinci Cadde’nin çok eski ve yeni fotoğraflarına bakıyorum. Hele aynı bölgenin bir 100 yıl önce bir de bugün çekilmiş fotoğrafını bulabilirsem, bu hem çok öğretici olabiliyor hem de bana çok keyif veriyor.

Fotoğraflara bakma seanslarımdan bir tanesinde sanatçı ve büyük fotoğraf ustası Alfred Stieglitz’in (1864-1946) çekmiş olduğu fotoğrafı gördüm. Sanatçının “Beşinci Cadde Kış 1893” adını verdiği bu fotoğrafı gördüğüm an dondum kaldım. Büyüleyici geldi bana. Bir caddenin tarihini tek bir karede bu kadar iyi verebilen başka fotoğraflar var mı bilemiyorum. (Bu noktada Ara Güler’in İstiklal Caddesi fotoğraflarını büyük saygı ile anmak gerekiyor.)

Çekildiği tarihi hatırlarsanız, bu fotoğraf teknik açıdan da mükemmel bir çalışma. Fotoğrafa bakana yolda ilerlemeye çalışan arabacının hava koşullarından dolayı nasıl da zorlanmakta olduğunu bile hissettiriyor. Yerde kar üstündeki izler nedeniyle fotoğraf sanki canlıymış gibi duruyor. Stieglitz o günlerde tripod ile çalışmaktan tripod gerektirmeyen fotoğraf makinesiyle çalışmaya yeni geçmiş. Kolay taşınabilir makine ona şehirde dolaşma ve yeni konular bulma şansını vermiş. O da yeni oluşmakta olan şehri devamlı dolaşmaya başlamış. Anlayacağınız, bir anlamda sokak fotoğrafı ekolüne geçmiş. Sokak fotoğrafçılığı, elinde makine ile dolaşmakta olan fotoğrafçının sokakta önüne çıkan bir konuyu anında, spontane çekmesi olarak tanımlanabilir. Stieglitz’in de sokak fotoğrafı çalışması yaptığını söyledim ama bugün üzerinde durduğumuz fotoğrafı bu tür bir çalışmanın sonucu değil.

Bu kareyi bulabilmek için Beşinci Cadde ile 35’inci sokak köşesinde ağır bir kar fırtınası altında tam........

© 10 Haber