Bir endüstri çatır çatır çökerken…

Kasım ayındayız. Bu ay, hem “Çılgın Cuma” vesaire örgütlü indirim kampanyalarının olduğu, hem de bu kampanyanın dışında da yaklaşan yılbaşı nedeniyle alışverişin arttığı, geleneksel olarak ekonomik faaliyetin canlı olduğu bir ay.

Ama ülkemizin ekonomik halinde bir çeşit “mükemmel fırtına” şartları bir araya gelmiş durumda.

Birkaç maddede anlatmaya çalışayım aynı anda yaşananları:

-Uygulanan ekonomik programın özü, vatandaşın harcama eğilimini baskılamak ve bu yolla enflasyonu düşürmek. Program açıkçası “etkili”. Gerek yüksek faizler ve gerekse genel ekonomik durgunluk, gerçekten de vatandaşın frene basmasına neden oldu.

-‘Çılgın Cuma’ veya ‘Çılgın Kasım’ indirimlerinden haberiniz oldu mu? Bu indirimleri yapanlar genellikle bunu büyük reklam kampanyalarıyla duyururlar ve bu indirimleri duymayan kalmaz. Ama bu yıl durum öyle değil. Reklamlar pek cılız.

-Fon soygunu ve arkasından gelen servet etkisi, sanılandan çok daha fazla sayıda bireyin hem gerçek gelirinde hem de algıladığı zenginliğinde ciddi bir düşmeye neden oldu. Bunun sonuçlarını kredi kartıyla yapılan harcamalardaki keskin düşüşten, kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin sayısındaki keskin artıştan görüyoruz.

-Öte yandan enflasyon da düşmüyor, hatta artış eğiliminde. Yüzde 30’un altına ucu ucuna indik ama Kasım ve Aralık enflasyonlarıyla bu rakamın yeniden yüzde 30’un üzerine çıkması ve yılı öyle bitirmek kimseyi şaşırtmayacak. Enflasyon artınca, hemen hemen her şeyin maliyeti de artıyor.

Bu dört maddede özetlemeye çalıştığım şartların bir araya gelmesi hiç kuşkusuz pek çok sektörde pek çok firmayı, bazen de bir sektörün tamamını vurabiliyor. İşte 2018’den beri uygulanan döviz kurunu baskılama politikaları, koca bir tekstil endüstrisini sona erdirdi ülkemizde.

Çok düşük katma değerlerle çalışan bu endüstri için tehlike çanları uzun zamandır çalıyordu, endüstrinin kendisi de sorunu biliyordu ama bir türlü yüksek katma değerli üretime geçilemedi ve koca tekstil sektörü yok olmanın eşiğine geldi şimdi.

Böyle, tehlike çanları uzun zamandır çalan bir başka sektör daha şimdi krize girdi: Türkiye’nin eğlence ve medya endüstrisinin en önemli iki kolu televizyonlar ve o televizyonlara içerik üreten dizi sektörü birlikte, el ele batmaya doğru gidiyorlar.

Aynı eğlence ve medya endüstrisinin haber medyası kanadı batalı ve marjinal bir konuma indirgeneli epey zaman oldu. Sadece eğlence değil, ülkenin en temel demokratik haklarından biri olması gereken haber alma hakkının ve eleştiri hakkının kullanılması bakımından kritik önemde olan bu haber medyası endüstrisinin ölmesi sonrası arkasından kimse ağlamadı ama ileride çok ağlayacağız.

Şimdi, dünyada ve ülkemizde yaşanan genel teknolojik dönüşüm nedeniyle zaten zor durumda olan eğlence televizyonları batıyor. Çünkü bu televizyonların ana gelir kaynağı olan reklam gelirlerinde ciddi bir kayma var. Reklam harcamaları çok da azalmıyor ama........

© 10 Haber