Yapay zekâ çağında insan emeği

Veblen’in el yapımı kaşıkla makine üretimi taklit kaşık arasında kurduğu karşılaştırma, yapay zekâ çağında insan emeğinin değerini sorgulayan yeni bir boyut kazanıyor.

Sosyolog ve iktisatçı Thorstein Veblen, 1899 yılında yayımladığı “Aylak Sınıfın Kuramı” başlıklı kitabında el yapımı gümüş kaşıkla makine üretimi taklit kaşık arasında karşılaştırma yapıyor. Veblen, el yapımı kaşığı yeğleyen tüketicilerin statü ve prestij arayışında olduğunu ileri sürüyor. El yapımı ürünlerin bugün de seri üretim ürünlere göre daha değerli ve pahalı olduğu söylenebilir.

Şimdilerde benzer bir tercih, yapay zekâ ile insan emeği arasında yeniden şekilleniyor. Yapay zekâdan yararlanan görece teknolojik bilince sahip kullanıcılar insan elinden ve zihninden çıkan ürünlere giderek daha fazla değer veriyor. Onlar için bu durum statü ve prestij beklentisinden çok emeğe, uzmanlığa ve deneyime duyulan saygıyla açıklanabilir. Özellikle yaratıcılık gerektiren sanat ve edebiyat alanına ilişkin ürünler artık yalnızca ortaya çıkan başarılı sonuçla değil üretim süreciyle de ele alınıyor. Bu yaklaşım bedel ödemeden değer üretilemeyeceği yargısına dayanıyor. Örneğin bir romanın, şiirin ya da makalenin okurda bıraktığı etki, iyi yazılmış olmasının yanı sıra yazarın........

© Yurtsever