19 Mayıs: Bir Milletin Yeniden Ayağa Kalkışının Adı

Tarih bazen yalnızca geçmişi anlatmaz; geleceğe dair iradeyi de şekillendirir. Türk milletinin hafızasında işte böyle günlerden biridir 19 Mayıs 1919. Sadece bir takvim yaprağı değil, aynı zamanda teslimiyete karşı direnişin, umutsuzluğa karşı iradenin ve parçalanmaya karşı milli egemenlik düşüncesinin doğduğu tarihsel eşiktir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışı, askeri bir hareket olmanın ötesinde siyasal ve toplumsal bir yeniden kuruluş hamlesiydi. Çünkü o gün Anadolu’da yalnızca bir işgal yoktu; aynı zamanda çökmüş bir devlet düzeni, dağılmış bir toplumsal psikoloji ve kaybolmaya yüz tutmuş bir gelecek umudu vardı. İstanbul hükümeti fiilen etkisiz hale gelmiş, emperyal güçler Anadolu’nun paylaşım planlarını hızlandırmış, halk ise büyük bir belirsizlik içine itilmişti.

İşte böylesi bir ortamda 19 Mayıs, yalnızca bir başlangıç değil; aynı zamanda “millet iradesine dayalı yeni bir siyasal meşruiyetin” ilanıydı.

Bugün 19 Mayıs’a yalnızca nostaljik törenler üzerinden bakmak büyük eksiklik olur. Çünkü 19 Mayıs’ın özü, anti-emperyalist bağımsızlık fikridir. O gün verilen mücadele yalnızca askeri değil; aynı zamanda ekonomik, siyasal ve kültürel bağımsızlık mücadelesiydi. Bu nedenle Cumhuriyet’in kuruluş felsefesi “tam bağımsızlık” üzerine inşa edilmiştir.

Aradan geçen yüz yılı aşkın süreye rağmen Türkiye’nin halen benzer tartışmalar yaşaması dikkat çekicidir. Ekonomik bağımlılık, dış politika kırılganlıkları, demokratik gerilimler, genç işsizliği, eğitim sorunları ve liyakat tartışmaları bugün yeni kuşakların karşı karşıya olduğu temel meseleler haline gelmiştir. Dolayısıyla 19........

© Yurt