Zaman Her Yarayı İyileştirir mi? CHP Krizine David Easton’un Cevabı
Zaman Her Yarayı İyileştirir mi? CHP Krizine David Easton’un Cevabı
CHP’de bugün yaşanan kriz yalnızca kimin genel başkan olacağıyla ilgili değildir. Asıl mesele tabanın kime siyasi temsil yetkisi verdiğidir. Kılıçdaroğlu’nun karşı karşıya olduğu sorun da tam burada ortaya çıkıyor.
CHP’de yaşanan son kriz üzerine yapılan tartışmaların büyük bölümü hukuk, kurultay süreçleri ve liderlik hesapları etrafında dönüyor. Ancak bazen siyaset bilimi bize günlük siyasi tartışmaların göremediği şeyleri gösterir.
Bugün CHP’de yaşananları anlamaya çalışırken aklıma Amerikalı siyaset bilimci David Easton’ın yarım asır önce geliştirdiği önemli bir kavram geliyor: “spesifik destek” ve “yaygın destek” (specific support ve diffuse support).
İlk bakışta teknik görünen bu ayrım, aslında CHP’de bugün yaşanan krizin merkezindeki soruya ışık tutuyor. Kemal Kılıçdaroğlu ve yakın çevresi gerçekten neyi yanlış okuyor olabilir?
Belki de asıl yanılgı, bugün yaşanan tepkinin geçici olduğunu düşünmeleridir. Belki de temel varsayım şudur:
“İnsanlar bugün öfkeli olabilir. Sosyal medyada tepki gösterebilirler. Parti örgütleri rahatsız olabilir. Ancak zamanla bu tepki azalacak ve taban yeni durumu kabullenecektir.”
Siyaset tarihinde bu düşünceye sıkça rastlanır. Bazen de doğru çıkar. Ama her zaman değil.
Easton’a göre siyasi liderler ve kurumlar iki farklı tür destekten beslenir.
Birincisi, spesifik destektir. Bu, insanların belirli bir karar, politika veya lider hakkındaki güncel değerlendirmeleridir. Ekonomik kriz olur, destek düşer. Başarılı bir seçim sonucu gelir, destek yükselir. Bir lider hata yapar, insanlar kızar. Sonra zaman geçer ve öfke azalır. Spesifik destek doğası gereği değişkendir.
Siyaset bununla yaşamayı öğrenmiştir.
Ancak Easton’ın asıl önemli katkısı ikinci destek türüdür: Yaygın destek.
Bu, insanların bir lideri ya da kurumu kendi kimliklerinin, değerlerinin ve siyasi aidiyetlerinin doğal temsilcisi olarak görmesidir. Bu destek günlük gelişmelerden çok daha derindir. İnsanlar bazen hoşlanmadıkları liderlere bile yaygın destek vermeye devam edebilirler. Çünkü o liderin hala “kendilerinden biri” olduğuna inanırlar.
İşte siyasetin görünmeyen sermayesi budur.
CHP’de Kaybedilen Ne?
Bugün CHP’deki tartışmanın merkezinde aslında bu soru bulunuyor.
Kaybedilen şey yalnızca anlık destek mi? Yoksa daha derin bir meşruiyet rezervi mi?
Sosyal medyaya, il ve ilçe örgütlerinden gelen açıklamalara,........
