BAYKAR’ın insansız hava aracı üretim tesislerinden bir görünüm. Türkiye 2000’lerden beri askeri sanayide atılım içinde. (Foto: BAYKAR)

Dün, 7 Şubat’ta İstanbul’daki BAYKAR üretim tesislerinde bir basın tanıtımı vardı. Son 10 yılda, Türkiye’nin insansız hava aracı (İHA ve silahlı olarak SİHA) alanında dışa bağımlılığını kırmaktan, 37 ülkeye pilotsuz savaş uçağı ihracatı yapan bir markaya dönüşen BAYKAR’ın kurucusu Özdemir Bayraktar’ın anısına çekilen “Bu Dünyadan Bir Akıncı Geçti” belgeselinin ilk gösterimi vardı.

Özdemir Bayraktar’ın şirketi 1986’da ilk kuruluşundan 2021’deki vefatına dek, kardeşleri ve oğullarıyla birlikte getirişine dair iyi belgelendirilmiş bir yapımdı. Kendisiyle, gazeteci büyüğümüz Yalçın Bayer aracılığıyla 2010’lu yılların başlarında Hürriyet ziyaretlerinde tanışmıştık. (Bu, oğlu ve MIT eğitimli başmühendisi Selçuk Bayraktar henüz 2016’da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın kızı Sümeyye Erdoğan ile evlenmeden önceydi.) Doğrusunu söylemek gerekirse, o heyecanla yine önü kesilmezse Türkiye’nin ilk özel sektör İHA ve SİHA’sını yapacağını anlatırken, ben Bayraktar’ı fazla idealist bulmuştum.

Belgeseli izledikten sonra aklımda kalan, ne yaptığını bilen ve sınırlarını inatla zorlayan bir insanın bile makro düzeyde nasıl fark yaratabileceği oldu.

Özdemir Bayraktar bize Hürriyet’in iş sonrası sosyalleşme salonunda hayallerini anlatırken bizler o sırada Türkiye’nin ABD’den 2 (yazıyla iki) adet Predator alamayışının haberlerini yapıyorduk. İsrail’den alınan Heron’lar ise PKK’yla mücadelede işe yaramıyordu, iade edilmeye çalışılıyordu.

Dün Selçuk Bayraktar, büyük gövde İHA ve SİHA’larda Türkiye’nin en büyük üreticisi olduğunu anlatıyordu. Küçük gövdelilerde ise Çin ve ABD’nin tartışılmaz üstünlüğü vardı ama Türkiye de dünya sıralamasındaydı. BAYKAR 2025’te, zor duruma düşen ama önemli teknoloji birikimine sahip İtalyan havacılık şirketi Piaggio’yu satın almış, AB ortaklığı haline gelmişti. Şirket 2025’te dünyanın 100 büyük askeri malzeme ihracatçısı listesindeki 5 şirketten biri ve tek özel sektör şirketi olmuştu. ASELSAN 47’inci, TUSAŞ 65’inci, BAYKAR 73’üncü, ROKETSAN 87’inci ve MKE 93’üncü sıradaydı. Selçuk ve Haluk Bayraktar kardeşler ise 2025’te, Koç Grubundan İpek Kıraç’ın önünde Türkiye’nin en zengin ilk iki yatırımcısı olmuştu.

Haluk Bayraktar, gelirlerinin yüzde 90’ının ürün dışsatımından olduğunu söylüyor. Şirketin piyasa değeri 5 milyar dolar civarında tahmin ediliyor.

Belgesel öncesinde gazeteciler üretim tesislerinde gruplar halinde gezdirildi, bilgi verildi. Fotoğraf, video çekmek yasaktı. Uzay araştırma tesisleri basın programı dışındaydı. İlk kez 2017’de görme imkânı bulduğum Hadımköy’de tesisleri birkaç kat büyütülmüştü; toplam 8 bine yakın çalışanın 4000 kadarı oradaydı.

Etkileyici veriler arasında çalışanların yüzde 70’inin mühendis ve yazılımcı ve yaş ortalamasının da 29 olmasıydı; ortalamayı yükselten, aralarında emekli subayların bulunduğu yönetim kademeleriydi. Ortalama 3-4 günde bir TB-2, 10-15 günde bir TB-3, 3-4 haftada bir Akıncı’yı bu genç kadro üretiyordu.

Yani çalışanların çoğu, BAYKAR Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) keşif amaçlı mini-İHA’ları........

© yetkinreport.com