menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

MUSTAFA COŞTUROĞLU ÜSTÜNE (1)

13 0
07.03.2026

Yazarı tanımanın yolu, onun yapıtını alarak okumaktan geçer.1974'te Trabzon Fatih Eğitim Enstitüsü öğrencisiyken tanıdım Mustafa Coşturoğlu'nu. Yoğun okumalara, araştırmalara dayalı bir çalışma yayımlamıştı: SOSYAL ŞİZOFRENI VE ATATÜRK. Yapıtı edinmiş, sınava girecek öğrenci özeniyle çize imleye okumuştum. Cumhuriyet, Atatürkçülük; Atatürk dönemi, İnönü Dönemi, Hasan Ali Yücel, Menderes Dönemi, laiklik, İçten içe, alttan alta oyulmaya çalışılan devrimlerimiz...somut olaylarla; tarih, toplumbilim, yazın, coğrafya, dinbilim... örneklemiyle açıklanıyordu. Tehlikelere karşı uyarı, önlem getiren Mustafa Coşturoğlu; Yalnız Türkiye için değil evrensel anlamda örnek, "model", düşüngü de ortaya koyuyordu.Mustafa Coşturoğlu bu ilk büyük, önemli yapıtıyla yabancı kaynaklara da geçerek özgünlüğünü, yeniliğini korumaktadır... Sosyal Şizofreni ve Atatürk yapıtıyla başlayan tanıma, tanışma yıllar içinde gelişti. Eynesil ÖRENLİydi.1923 doğumluydu. İstanbul Eğitim Enstitüsünü 1948'de bitirmişti.1948'de Görele Ortaokulunda öğretmenliğe başlamıştı.1951-1953 yıllarında Alucra, Tirebulu ortaokullarında öğretmenlik yapmıştı. Askerlik dönüşü Giresun lisesinde, Giresun Halk Eğitim Başkanlığında bulunmuştu.1950'da başlamıştı SOSYAL ŞİZOFRENİ araştırmalarına.1963-1964 yıllarında Almanya'da yetişkinler eğitimi üstüne araştırmalar yapar. Sonraki yıllarda Milli Eğitim Bakanlığında, Çalışma Bakanlığında görev alır.1978'de emekli olur. Tümden okumaya yazmaya verir kendini.Toplumsal Çözülme, Kemalizmin Barış Okulu, Terör ve Anarşinin Toplumsal Kökenleri, Geriye Dönüş ve Kültür Politikaları, Türkiye'de Halk Eğitimin Paradigması, Kemalist Açıdan Körfez Olayı, Hasan Ali Yücel'le İnsanlıkta "Bütünleşme, Dünyada Ekolojik Devrim, Türkiye'de Gökova'yı Çoraklaştırma Çılgınlığı,Hasan Saka ve Lozan, Kemalist Devrimin Tek Adamı, İsmet İnönü...gibi önemli çalışmalar yaptı.Kemalist İdeolojinin Çağdaşlık Boyutları, Kültür Kökeni ve Kültür Politikası da son yıllardaki çalışmalarıdır. 1990'lı yıllarda Ankara'ya, Mustafa Coşturoğlu'na Görele Lisesi dergisi gönderiyordum. O yıllarda telefon konuşmalarımız oldu. Bir iki mektup da yazdık birbirimize.13.12 1993, Ankara tarihli mektubu:“Değerli Meslektaşım,Ben de tam 45 yıl önce mesleğe ilk adımımı Görele Ortaokulunda attım.0 bakir ve bereketle çevreden çok şeyler kazandım. Sosyal Şizofreni gibi bir yaklaşım modelinin mayası o yörelerde atıldı. Bu model üzerindeki araştırmaları kitaplaştırma düzeyine o yörelerde getirdim. Bu nedenlerle mektubunuz beni çok duygulandırdı. Güzel çağrışımlar yaptırdı.Ortaya koyduğumuz bu modelin Latin-Amerika'yla tüm İslam ülkelerini kapsayan bir coğrafyada itibar gördüğünü yabancı kaynaklardan öğreniyoruz. Burada bir şişinme ayıbına düşmek istemem. Bu sonucu bir karşılaştırma için belirttim.45 yıl öncelerinin Görele'deki olanaklarıyla günümüzdekiler arasında dağlar kadar fark var. Bu tür olanak darlığı içinde tek bir ilkenin benimsenmesi yeterlidir: Bir parça da olsa Donkişotluğu göze alabilmek... Küçük yörelerin sınırlayıcı etkisi ancak bu kimlikle aşılabilir. Dahası, Donkişot, Batı Rönesansı'nın negatifi olarak algılanır:ö yle hafife alınacak bir nitelik de taşımaz.Rahmetli Hasan Ali Yücel de bana aynı anlama gelecek öğütler aşılamıştı. Ben sadece bunları çağrıştırmak istedim. Bu iş bir tutku sorunudur: O yöreleri yazı coğrafyasına alma tutkusu... Trabzon-Akçabatlı bir genç kadın yazar şu bizim Sisdağı'na-"Sesim Değdi Yağmurlara" adlı "öykülerde" ne yaman bir çağrışım gücü kazandırmıştır.


© Yeşilgiresun