ABD’nin, İsrail ile birlikte başlattığı savaşta, İran’ın gösterdiği direnç neticesinde maddi ve manevi kayıplara uğradığı ve istediği sonuçları alamadığı bilinmektedir. Savaşa devam edildiğinde kayıplarının artacağını, sarsılan prestijinin daha da zedeleneceğini ve bunun yaklaşan kısmi seçimlere yapabileceği olumsuzlukları da değerlendirerek İran’la bir anlaşma yapmayı tercih etmiştir. İran’ın da bu konudaki niyeti de dikkate alınarak, Pakistan, Katar, Mısır ve Türkiye’nin de aracılığı ile müzakereler yapılmasına imkân sağlanmış, Pakistan’ın öncülüğünde Katar’ın da iştirakiyle, zaman zaman kesintiye uğrasa da görüşmeler bir müddet devam etmiştir.

ABD “savaşın galibi” imajı yaratmaya çalışıyor

Trump, bir taraftan müzakerelerin devamını isterken, diğer taraftan da tehditler savurmakta ve zaman zaman mahdut hedefli saldırılar yaparak da müzakereleri durdurmayı istiyormuş gibi davranarak durum üstünlüğü yaratma çabasındadır. Hatta son olarak da İran Dışişleri Bakanı ve Meclis Başkanının da bir arada bulunduğu müzakere heyetine suikast veya doğrudan saldırı yaparak onları yok edebileceğini, ancak o zaman da müzakere edecek kimseyi bulmayacağı için bunu yapmayacağını söyleyecek kadar da ileri giderek dik durduğunu göstermeye çalışmaktadır.

Müzakereler bu nedenle sıklıkla kesintiye uğrarken, İran’ın Hürmüz’deki gemilere füze taarruzunda bulunmasını zaten zor ilerleyen süreci sıkıntıya sokmuş, Trump’ın NATO Zirvesinde verdiği demeçte ateşkesin sona erdiğini, müzakerelere devamının artık bir önemi kalmadığını açıklaması, durumu yeniden gerginleştirmiştir.

Trump, diğer taraftan da İran’dan taleplerinin hemen hemen tamamını aldıklarını da söyleyerek, dünya kamuoyuna ve ABD seçmenine mesaj vermeyi sürdürmekte ve en önemli konu olarak nitelendirdiği İran’ın nükleer silah ve teknoloji çalışmalarına ilişkin istedikleri sonuca ulaştıklarını ifade etmektedir.

İran da baskı altında görüşme ortamıyla netice alınamayacağını, ABD’nin zorla bir şeyi kabul ettirmesinin mümkün olmadığını söylemektedir.

Sonuçta taraflar bu savaştan karlı çıkanın kendileri olduğunu dünya ve kendi iç kamuoylarına göstermeye çalışmaktadır. Yapılacak anlaşmayı hem etkilemeye hem de çıkacak sonucu kendi lehlerine göre yorumlamaya gayret edecekleri, ancak bunun yeniden oluşan gerginliğin girilmesinden sonra olabileceği değerlendirilmektedir.

İsrail’in ABD-İran müzakerelerindeki tavrı

İsrail, İran’la yapılan savaşın devam etmesinden yanadır. Bu nedenle müzakereleri önlemeye........

© Yeniçağ