İsrâil’i kim durduracak?

ABD’nin çöküşü bir anda olmuyor. Parça parça yaşanıyor. Attığı her adım onun bir yerlerde bir şeyleri kaybetmekte olduğuna delâlet ediyor. Derinlikli bir bakışa sâhip olan gözler bu çöküşün “parlak bir zafer” ile başlamış olduğunu görebiliyor. ABD, esâsen tam da Sovyetler’in çöktüğü yerde kaybetmeye başladı. Onun dünyâ hegemonyasını devâm ettirmek için kurduğu dünyâ sisteminin yarı merkez dünyâdaki mühim bir parçası olan Sovyetlerin çöküşüydü kritik olan. Ama tabiî ki o devirde bu öyle görülmedi. Nasıl ki gün, gecenin karanlığının en yoğun olduğu anda doğar; ABD’nin çöküşü de en büyük zaferini kazandığı noktada başladı. Bugün şâhit olduğumuz dökülmeler, ki İran bozgunu tam da bunu anlatıyor, o günlerin neticesidir. Körfez’deki itibârını kaybeden ABD, nihâî olarak Güney Kore’yi de terk ediyor. Trump, verdiği beyânatlarla, artık Güney Kore ile berâber yaptıkları tatbikatları Kuzey Kore’yi kışkırtmaktan başka bir işe yaramadığını ve bundan vazgeçtiklerini ilân etti. Zâten Körfez savaşı esnâsında Pasifik’teki pek çok unsurunu çekmiş ve bu civardaki dostlarını şaşkınlık içinde bırakmıştı. Şimdi de bu haber geldi. Akabinde Güney Kore artık başının çâresine bakacağını; bundan sonra kendi müdafaasını kendisin yapacağını beyân etti. İşte bu gelişmeler, ABD’nin Avrupa’yı, Körfez’i, Pasifik’teki müttefiklerini yüz üstü bırakmaya başladığına işâret ediyor. Ama bundan çıkartılacak daha mühim bir ders var. Demek ki bundan sonra ABD’nin, pek çoğu kuyruklu yalan olan vaatlerine kanarak onunla yola çıkmak her zaman olduğundan daha riskli bir hâle gelmiştir.

Esas sıkıntı, doğan boşluklarda yaşanan ve bundan sonra da yaşanacak olan belirsizliklerden neşet ediyor. ABD dünyâdan elini ayağına çekerken arkasında iyi kötü kendi menfaatlerine hizmet etmesini beklediği mahallî “barış” (pax) sistemleri bırakmak isteyecektir. Ortadoğu’da Trump ve onun vazifelendirdiği Barrack’ın niyeti de bu. İsrâil-Mısır- Körfez Araplığı ve Türkiye arasında bir muvazene kurmanın derdindeler. Ama hesaba........

© Yeni Şafak