Önceki yazılarımızda Nifferî ve İbn Arabî’den hareketle hüsnühattın yalnızca estetik bir faaliyet değil, aynı zamanda bir hâl, nazar ve marifet terbiyesi olduğunu belirtmiştik. Böylece harfin, yalnızca yazının en küçük birimi olmadığı; görünürlük ile mana, şekil ile hakikat arasında kurulmuş bir berzah olduğu sonucuna ulaşmıştık.

Ancak hüsnühattın nazariyesi yalnızca harfin metafiziğiyle tamamlanmaz. Çünkü harf, aynı zamanda dilin unsurudur. Dil ise Kur’ân’ın taşıyıcısıdır. Dolayısıyla hüsnühattın bir diğer cephesi bizi doğrudan doğruya Arapça’ya, belâgat ve fesahate götürmektedir.

Bu sebeple tasavvufu hüsnühattın ruhu olarak görmemiz, dil ilimlerini ikinci plana ittiğimiz anlamına gelmez. Bilakis mana şekilden önce gelmekle birlikte kendisini de en mükemmel biçimde dil yoluyla göstermektedir. Dolayısıyla hattatın terbiyesi yalnızca kalemin terbiyesi değildir; aynı zamanda kelimenin terbiyesidir.

Dolayısıyla hüsnühattın zemini Kur’ân’dır. Sahası ise Kur’ân’dan başlayarak hadisleri, hikmetli sözleri, duaları ve insanı hakikate yönelten bütün güzel ibarelerdir. Yazılan şey yalnızca güzel görünmek için yazılmaz; doğruyu, iyiyi ve güzeli görünür kılmak için yazılır. Bundan dolayı hattatın ilk malzemesi mürekkep değil, kelâmdır.

İlahî kelam olan Kur’ân Arapça nazil olduğuna göre, hattatın Arap dilinin gramerini, belâgatını bilmesi de tabiî bir zarurettir. Meşk usulü, bu ilimlerin yerini tutmaz; aksine onlara açılan ilk kapıdır. Üstat kalemi öğretirken aynı zamanda öğrencisini kelâm ilimlerine doğru yönlendirir. Gerçek meşk, yalnızca harflerin........

© Yeni Şafak