Jeolojide “Tektonik döngü” kavramı yerkabuğunun sürekli olarak yıkılması ve yeniden oluşması anlamına geliyor. Bu döngüler sonrasında depremler, yeryüzü şekilleri, kıtalar, okyanuslar, iklimsel değişikliklerle yeni bir düzen oluşuyor.

İkinci Dünya Savaşı sonrası düzenin vekil kurum ve kuruluşlarının içten içe işlevsizleştiği, kolektif karar alma ve müdahele etme gücünü kaybettiği bir dönemde bölgemizde süregelen savaş mevcut düzenin reforme edilmesi ve belki de nihayetinde yıkılıp yeniden kurulması sürecini de hızlandırdı.

Kısa vadede kalıcı bir barış ve uzlaşının sağlanmasının zor göründüğü bu savaşın küresel ölçekte yarattığı tektonik döngü -tıpkı yeryüzünün yeniden şekillenmesinde olduğu gibi- mevcut uluslararası sistemde radikal yıkımlara ve yeni oluşumların doğumuna işaret ediyor.

Bu değişim ve dönüşümlerin sonuçları şimdiden küresel ekonomik ve güvenlik ittifaklarında oluşan derin çatlaklarda görülmeye başlandı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin altmış yıldır üyesi olduğu OPEC’ten önceki gün resmen ayrıldığını açıklaması bu yıkım-yapım döngüsünün en belirgin emarelerinden biri. Her ne kadar arkasında savaşın yarattığı ve dayattığı jeopolitik gerginlikler olsa da bu ayrılışın diğer petrol üreticisi ve ihracatçısı ülkeler arasında yeni anlaşmazlıkları ve bölünmeleri tetikleyeceğini öngörmek güç değil. Bu ayrışma OPEC’i “dünyanın geri kalanını sömürmekle” suçlayan ve şimdilerde acil bir zafer arayışında olan Trump’a göreceli bir avantaj sağlayabilir.

İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan en büyük ve güçlü güvenlik paktı NATO’da ise işler çok daha karmaşık ve zor görünüyor. 77........

© Yeni Şafak