Bir profesör 20 yıl sonrasını planladı, dünya değişti

Geçen hafta dünyanın en zengin teknoloji vadisinin bir “ihanetle” nasıl doğduğunu anlatmıştık. Shockley’i terk eden “Hain Sekizli” Fairchild’ı, Fairchild’ın çocukları Intel’i, AMD’yi ve onlarca yeni şirketi doğurmuştu.

Ama hikâyenin en önemli sorusunu bilerek cevapsız bırakmıştık:

Neden hepsi aynı yerde doğdu?

Neden bu olağanüstü şirketler Amerika’nın dört bir yanına dağılmadı da Stanford’un çevresindeki küçücük bir coğrafya, şirket doğuran bir makineye dönüştü?

Cevap için 1945’e gidelim.

Harvard’da yaklaşık 800 kişinin çalıştığı dev bir savaş araştırma laboratuvarını yöneten Frederick Terman, Stanford’a dönüyordu.

Terman savaşta çok önemli bir şey görmüştü: Devlet, bilim insanı ve sanayi aynı hedefe kilitlendiğinde normal zamanda yıllar alacak teknolojiler çok kısa sürede geliştirilebiliyordu.

Şimdi aynı gücü savaş için değil, Stanford için kullanacaktı.

Önüne gelecek yılın programını koymadı.

Beş yıllık plan da yapmadı.

“20 Yıllık Büyüklük Planı” hazırladı.

Daha 1945’te 1965’i düşünüyordu.

Üstelik her alanda biraz iyi olmak istemiyordu. Belirli bilim ve teknoloji alanlarını seçip insanı, parayı ve araştırmayı oralarda yoğunlaştıracaktı.

100 DOLARLA BAŞLAYAN HİKÂYE

Planın nasıl çalıştığını anlamak için biraz geriye, iki kardeşe bakalım.

Russell ve Sigurd Varian’ın uçakları uzaktan tespit etmeye yarayacak bir teknoloji fikri vardı.

Ama şirketleri yoktu.

Laboratuvarları da........

© Yeni Şafak