Kur’ân-ı Kerîm’de yalnızca Hak Teâlâ’dan bahseden tek sure İhlâs Suresi’dir. Bu sure, çok özlü ama özlü olduğu kadar da derin bir şekilde O’nu bize tanıtır. Bu sebeple ona “İhlâs” adı verilmiştir. Ona bu adın verilmesi, yalnızca Allah’tan bahsetmesi, hâlis bir ehadiyetten, arı duru bir tevhid inancından bahsetmesi sebebiyledir.

Kur’an’da bazı âyetlerin başında “De ki! (kul)” emri yer alır. Bununla şu vurgulanır: “Bu söylenecek olanlar, bir şaire gelen ilhamın veya bir bilgenin aklının eseri değil Rabbülâlemîn’in sözleridir; bir insana ait değildir.” Ayrıca Felak ve Nâs Surelerinde olduğu gibi “De ki! (kul)” emri ile başlayan âyetlerin sözlerinde ayrı bir manevî tesirin olduğuna, bu sebeple bunlara hususi bir ihtimam gösterilmesi gerektiğine de işarettir.

İlk âyette üç kelime geçer: O (Huve), Allah ve Ehad. Bu, iki şekilde çevrilebilir: 1. O; Allah’tır, Ehaddir. 2. O Allah, Ehaddir. Burada tevhidin mertebelerine işaret vardır. Kimi “O” diyerek, kimi “O, Allah’tır” diyerek kimi de “O Allah, Ehaddir.” diyerek tevhidi anlar ve öyle tevhid eder. Kimi için “O” zamiri yeterlidir, kimi buna ism-i celâli kimi de ism-i celâlin yanına bir ismi daha ilave ederek tevhid eder. Kimi tevhidden, fiilleri tevhid etmeyi kimi sıfatları kimi de zatı tevhid etmeyi anlar. Ortalama bir muvahhid, O’nu tevhid etmek için “Allah” ism-i celâli ile birlikte diğer isimlere de ihtiyaç duyar, O’nu ancak öyle bilebilir ve tevhid edebilir. Tevhidde biraz derinleşenler........

© Yeni Şafak