menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kur’an’da konular neden dağınık?

53 0
27.03.2026

Kur’ân-ı Hakîm’i başından sonuna ya da herhangi bir sayfasını okuyan kişi şunu fark eder: Bazı istisnalar dışında Kur’an’daki âyetler, belirli bir konu bütünlüğü içinde verilmemiştir. Kısa sûreler dışındaki sûrelerde de odaklanılan tek bir konu yoktur. Hatta sûre bir yana bazı âyetlerde bile birden fazla konunun ele alındığı görülür. Kur’an’da çok farklı alanlardaki konuların iç içe zikredildiği kolayca fark edilir.

Kur’an’ın bu hususiyetini oryantalistler bir eksiklik ve problem olarak görmüş, bu açıdan kendilerince Kur’an’ın kusurlarını ortaya çıkarmaya çalışmışlardır. Mesela İskoçyalı müsteşrik William Muir (1819-1905), Kur’an’ı İncil ile mukayese etmiş ve İncil’de konuların belirli bir düzen içinde işlendiğini ve konu bütünlüğünün olduğunu ancak Kur’an’da konuların çok dağınık bir şekilde ele alındığını, konu bütünlüğünün olmadığını ve bu sebeple konuların takibinin zor olduğunu söylemiştir (The Life of Mahomet, s. XX). Muir, bu görüşünü “The Coran, and the Testimony it Bears to the Holy Scriptures” isimli eserinde de dile getirmiş ve bu yönüyle kutsal kitaplar içerisinde anlaşılması en zor olanın Kur’an olduğunu söylemiştir. Bazı müsteşrikler de kendilerince belirledikleri birtakım tuhaf yöntemlerle Kur’an’ın muhtevasını yeniden düzenleme girişimlerinde bulunmuşlardır. Mesela İskoç Richard Bell (1876-1952) “The Qur’an: Translated with a Critical Rearrangement of the Surahs” isimli İngilizce Kur’an mealinde Kur’an’ı âdeta bir terzi edasıyla kesip biçmiş ve istediği yerleri kesip dilediği yerlere yamamıştır. Bu mealin her sayfası kendince belirlediği sözde kriterlere göre anlaşılması güç tuhaf notlar ve bölümlendirmelerle doludur. A.J. Arberry gibi oryantalistler bile Bell’in bu tuhaf bölümlendirmelerini anlamsız bulmuştur. Türkiye’de de -burada adını zikretmekte fayda görmediğim- birkaç akademisyen, Kur’an’daki konu dağınıklığını bir sorun olarak görmüş ve bazı ilginç çözüm teklifleri sunmuş, örnek olarak hangi âyetlerin nereye konulması gerektiğini de belirtmiştir.

“Kur’an’da konular neden........

© Yeni Şafak