Foreign Affairs dergisinin Mart-Nisan sayısında realist okulun önde gelen ismi Stephen M. Walt imzasıyla yayınlanan ‘Yırtıcı Hegemon: Trump’ın İktidarı Kullanış Biçimi’ başlıklı makale, Trump’ın dış politikası yaklaşımını anlamak açısından son derece açıklayıcı önemli bir perspektif sunuyor. Dış politikasının milliyetçi, realist, merkantilist, emperyalist ve izolasyonist olarak tanımlanmasının kısmen doğru olduğunu söyleyen Walt, Trump’ın ikinci döneminin ‘yırtıcı hegemonya’ kavramıyla tanımlanabileceğini savunuyor. Walt’a göre Washington’ın ayrıcalıklı pozisyonunun hem müttefiklerden hem de muarızlarından taviz koparmak için kullanıldığı bu yaklaşım, kısa vadede kısmen başarılı olsa da uzun vadede Amerika’nın ulusal çıkarına hizmet etmeyecek ve hegemonya pozisyonunun altını oyarak gerilemesini hızlandıracak.

AMERİKAN HEGEMONYASININ EVRELERİ

Walt, Amerikan gücünün farklı tezahürlerini Soğuk Savaş’ın ‘müşfik hegemonyası,’ tek kutuplu dönemin ‘kibirli hegemonyası’ ve Trump’ın ikinci döneminin ‘yırtıcı hegemonyası’ olarak üç döneme ayırıyor. Soğuk Savaş döneminde müttefiklerine tatlı sert davransa da temelde ortaklarını zayıflatmak arayışında olmadığına dikkat çekiyor. Tek süper güç döneminde ise kibrini kontrol edemeyip Afganistan ve Irak savaşları gibi yanlış adımlar atan Amerika’nın agresif politikalarının ‘haydut rejimlerle’ sınırlı olduğunu ve müttefiklerini hedefe koymadığını hatırlatıyor.

Trump’ın anlayışı ise dost düşman ayrımı yapmaksızın Amerika’nın bütün aktörlerle bire bir pazarlığa girmeyi tercih ederek maksimum taviz ve imtiyaz sağlamaya çalışması olarak öne çıkıyor. Bu politika istikrarlı ve karşılıklı fayda sağlamaya çalışan bir ilişki biçimi yerine Amerika’nın her ilişkisinden en fazla karla çıkmasını ve karşı tarafı mümkün olduğunca zayıflatmasını amaçlıyor. ‘Yırtıcı hegemonya’ müttefiklerle muarızlar arasında ayırım yapmayarak karşılıklı güç dengesine ‘sıfır toplamlı’ bir denklem olarak yaklaşıyor.

Yırtıcı hegemonya politikası, Amerika’yı Avrupa ve Kanada gibi müttefiklerini zorbalamaya götürürken daha güçlü olan Çin........

© Yeni Şafak