menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bölgesel jeopolitiğin dönüşümü ve kurumsal devletlerin yakınlaşması

22 34
11.01.2026

İsrail’in sergilediği mafya devlet ve hukuksuzluk İsrail’in icraatlarıyla sınırlı kalacak zannetmiştik; ABD Venezüella devlet başkanını kaçırması bu hukuksuzluğun bu dönemin genel geçer politikasına dönüştüğünü gördük.

Bölgemizdeki jeopolitik dengelerin adeta ışık hızıyla değiştiğine tanıklık ediyoruz. İsrail’in son dönemde ortaya koyduğu yüksek tehdit dili, hukuksuzluk ve sınır tanımaz askeri hamleler ilk bakışta bölge ülkelerini sindirecek, herkesin kendi kabuğuna çekilmesine yol açacak gibi görünüyordu. Ancak gelinen noktada bu tehditlerin tam tersine bir etki ürettiği anlaşılıyor: Devletler, riskle karşı karşıya kaldıklarında a “işin başa düştüğünü” fark ettiler.

İsrail saldırılarının en kırılgan ve sarsıcı boyutu, İran ve Katar’a yönelik hamlelerde ortaya çıktı. İran’la İsrail arasındaki yaklaşık kırk yıllık husumet bilinen bir gerçekti. Ancak İsrail’in müzakere sürecinin merkezindeki aktörleri hedef almak amacıyla Katar’a saldırması, bölge jeopolitiğini derinden sarsan bir kırılma yarattı. Bu adım, artık hiçbir ülkenin “güvenli alan” varsayımıyla hareket edemeyeceğini açık biçimde gösterdi.

Bu atmosferde Pakistan ile Suudi Arabistan arasında hızla gündeme gelen askeri iş birliği ve NATO’nun beşinci maddesine benzer şekilde “bir ülkeye yapılan saldırının tüm ittifaka yapılmış sayılması” prensibi, ilk bakışta sıradan bir gelişme gibi algılandı. Oysa bu hamle, bölgede yeni bir güvenlik mimarisinin sessizce inşa edilmeye başlandığını gösteriyordu.

Suriye’de milli bir devlet kurlunca İsrail’in apar topar Golan Tepeleri’ni ve Suriye topraklarının bir bölümünü fiilen işgal etmesi, Tel Aviv yönetiminin bölgesel yayılmacılığının nereye varabileceğini açıkça ortaya koydu. Bu tutum, Ortadoğu’daki kurumsal devletleri birbirine yaklaştıran temel itici güçlerden biri hâline geldi.

İsrail’in bu agresif çizgisini örnek almaya çalışan Birleşik Arap Emirlikleri’nin de “haydut devlet” benzeri bir rol........

© Yeni Şafak