Son zamanlarda siyasi tartışmalarda giderek daha fazla "Türkler, Kürtler, Araplar" şeklinde ifadeler duyuyoruz. Elbette Türkiye'nin farklı etnik kökenlerden gelen vatandaşlardan oluştuğu tarihî ve sosyolojik bir gerçektir. Ancak mesele, bu farklılıkların varlığı değil; bu farklılıkların siyasi ve hukuki zeminde nasıl tanımlandığıdır. Çünkü Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesinde vatandaşlar etnik kökenlerine göre ayrıştırılmamış, ortak bir vatandaşlık bağı etrafında birleştirilmiştir. Bu nedenle bugün "Türk" kavramını yalnızca etnik bir kimlik gibi sunmak, Cumhuriyetimizin anayasal vatandaşlık anlayışını doğru okumamak demektir.

Cumhuriyet'in kuruluşundan hemen sonra kabul edilen 1924 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu'nun 88. maddesi son derece önemlidir. "Türkiye ahalisine din ve ırk farkı olmaksızın vatandaşlık itibariyle Türk ıtlak olunur." Burada Türklük, ırka dayalı bir vatandaşlık tanımı olarak kurulmamıştır. Din ve ırk farkı gözetilmeksizin vatandaşlık bakımından Türkiye halkına "Türk" denileceği kabul edilmiştir. Demek ki Cumhuriyet'i kuran irade açısından "Türk" kavramı, yalnızca belirli bir etnik kökenden gelen insanları ifade etmemektedir. Türk; Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne vatandaşlık bağıyla bağlı olan insanın ortak siyasi kimliğidir. Bu yaklaşım Cumhuriyet'in daha ilk yıllarında ortaya konulmuştur.

Aradan yıllar geçmiştir, anayasalar değişmiştir; fakat vatandaşlık anlayışının temel ekseni korunmuştur. 1961 Anayasası'nın 54. maddesi, "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür" esasını benimsemiştir. 1982 Anayasası'nın 66. maddesinde de aynı temel yaklaşım devam etmektedir: "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür." 1924'ten 1961'e, oradan 1982'ye uzanan anayasal çizgi bize önemli bir gerçeği göstermektedir: Bu anayasal çizgi içinde Türklük, etnik kökenleri ortadan kaldıran bir kavram değil; farklı kökenlerden vatandaşları ortak vatandaşlık bağı altında birleştiren........

© Yeni Mesaj