Almanya'da pazar günü yapılan Saksonya-Anhalt Eyalet Seçimleri, yalnızca bir eyalet seçimi olarak görülmemeli. Aşırı sağ AfD yüzde 43,8 oy alarak 83 sandalyeli eyalet meclisinde 39 sandalye kazandı. Mutlak çoğunluk için 42 sandalye gerekiyor. Dolayısıyla AfD tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı. Fakat sandıktan çıkan tabloyu yalnızca sandalye hesabıyla okumak, seçimin asıl siyasi anlamını kaçırmak olur. Beş yıl önce yüzde 20,8 oy alan AfD'nin bu kez yüzde 43,8'e ulaşması başlı başına önemli bir değişim. Aynı dönemde CDU'nun oy oranı yüzde 37,1'den yüzde 17,2'ye geriledi. AfD ayrıca 41 doğrudan seçim bölgesinin 38'inde birinci oldu. 2021 seçimlerinde bu bölgelerin 40'ını CDU kazanmıştı. Rakamlar, özellikle Doğu Almanya'da siyasi tercihlerin ne kadar hızlı değişebildiğini açık biçimde ortaya koyuyor.

Mesele sadece göç değil

AfD'nin seçim başarısını göç ve güvenlik politikaları üzerinden okumak mümkün. Ancak yüzde 43,8'lik sonucu yalnızca bu başlıklara bağlamak, bölgedeki ekonomik ve toplumsal sorunların etkisini ikinci plana atmak olur. Saksonya-Anhalt uzun süredir nüfus kaybı, yaşlanma, gençlerin başka bölgelere gitmesi ve ekonomik dönüşüm gibi sorunlarla karşı karşıya. İş imkanları, enerji maliyetleri, kamu hizmetleri ve geleceğe ilişkin beklentiler de insanların siyasi tercihlerini şekillendiriyor. Göç ve güvenlik tartışmaları ise bütün bu meselelerle birlikte seçmenin gündemine giriyor.

Bu yüzden AfD'ye oy veren seçmenlerin tamamını aynı gerekçeyle hareket eden tek bir grup olarak görmek doğru değil. Kimi göç politikasını öncelikli mesele olarak görüyor, kimi ekonomik koşullardan memnun değil, kimi de federal siyasetin genel yönelimlerine tepki gösteriyor olabilir. Farklı nedenler aynı siyasi tercihte birleşebiliyor. Fakat yüzde 43,8'lik sonuç, AfD'ye verilen desteğin yalnızca geçici bir protesto davranışı olarak değerlendirilmesini de zorlaştırıyor. Bir siyasi tercih uzun süre devam ettiğinde, başlangıçtaki protesto niteliğini aşarak kalıcı bir seçmen davranışına dönüşebilir.

Asıl kayıp CDU'da

Seçimin üzerinde en fazla durulması gereken sonuçlarından biri de şuanda iktidardaki CDU'nun yaşadığı büyük oy kaybı. AfD'nin yükselişini konuşurken CDU'nun yaklaşık 20 puan gerilemesini ikinci plana atmak, seçimdeki değişimin önemli bir bölümünü gözden kaçırmak olur. Çünkü........

© Yeni Mesaj