“Ey arkadaş! Şimdi hayali baştan çıkar, aklı kafaya geçir. Evvelki iki yolun mağdub ve dâllîn yolu; hatarları pek çoktur, kıştır daim güz, yazı. Yüzde biri kurtulur: Eflâtun, Sokrat gibi.”  Eflatun için hem kurtulur diyor hem de Firavunane hüküm verenlerin arasında sayılmış bir zıtlık mı var?”

İbni Rüşd, Kurtuba’da (Hicrî 520), 14 Nisan 1126 tarihinde doğmuş, Endülüs’te 10 Aralık 1198 vefat etmiş Arap felsefeci, hekim, fıkıhçı, matematikçi ve tıpçı bir bilim adamıdır. Tercüme ve yorumlamalarıyla Aristo'yu Avrupa'ya yeniden tanıtmıştır. Kendisi gibi babası ve dedesi de Kurtuba’da kadılık yapmışlardı. Dedesi Ebü’l-Velîd Muhammed aynı zamanda Kurtuba Camii’nin de imamı idi.

İslam felsefesinde Aristocu akım olan Meşşailiğin temsilcilerindendir. Batıda Averroes adıyla bilinir. Aristo’nun felsefî doktrinine sadık kalarak eserlerini şerhettiğinden İslâm âleminde “şârih”, Latin dünyasında “commentator” ünvanıyla tanınmıştır.

Orta Çağ'ın Avrupalı skolastiklerinin kendisine gösterdikleri saygıdan ötürü Dante, İbni Rüşd'ü İlâhî Komedya'da, diğer büyük pagan filozoflarla beraber "iltifatın üne borçlu olunduğu" Limbo'da göstermiştir.

Victor Hugo'nun, Quasimodo ile Esmeralda'nın talihsiz öyküsünün anlattığı, Notre Dame'ın Kamburu adlı eserinde, bilimle hukukun kaynaklarına değinildiği bir bölümde, İbni Rüşd referans verilir. Avrupa'da bilinen adıyla Avveroes ismiyle anılır. 

İbni Rüşd siyaset, din, hukuk, tıp ve felsefenin pek çok alanında 150'den fazla eser kaleme almıştır. Özellikle Aristo'nun Organon külliyatı üzerine yazdığı pek çok şerh vardır. 

565 (1169) yılında İşbîliye kadılığına, ardından Kurtuba başkadılığına yükselir. Burada hükümdarın isteği doğrultusunda Aristo’nun eserlerini şerh........

© Yeni Asya