menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Hutuvât-ı Sitte aynasında: İstanbul’un işgalinden Ortadoğu’nun işgaline İngiliz siyaseti-1

8 0
27.04.2026

“Âlem-i İslam’a indirilen darbelerin en evvel kalbime indiğini hissediyorum” diye feryat eden, helâket ve felâket asrının adamı Doğu Cephesi Gönüllü Alay Kumandanı Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerinin maddî cihattaki kahramanlık mücadelesinden sonra manevî ve propaganda savaşına karşı mücadelesinin bir tezahürü olan Hutuvât-ı Sitte isimli eseri çerçevesinde; tarihî süreç içinde ve günümüzde yaşanan Ortadoğu hadiselerine bakış açımızı değerlendirmeye çalışacağız inşallah. 

“Çanakkale Geçilmez” denilerek Çanakkale Destanı yazıldıktan sonra, Birinci Dünya Savaşı’nın nihayetinde Osmanlı Devleti’nin mağlup sayılması neticesinde imzalanan uluslararası antlaşmalarla Osmanlı ordusu dağıtılmış ve devlet, galip sayılan Avrupalı devletlerin hücumuna karşı korumasız kalmıştı. Bu savaşın ardından fırsattan faydalanan Avrupalı ülkeler, Anadolu’nun muhtelif bölgelerine asker çıkarıp işgale başladılar.

Bu hengâmda payitaht olan İstanbul; İngiltere, Fransa ve İtalya tarafından ortaklaşa işgal edilmiş, Yunanistan ise işgale gemileriyle destek vermiştir. Resmen 16 Mart 1920 tarihinde başlayan işgal, 4 Ekim 1923’te Türk ordusunun şehre girmesiyle son bulmuştur. Bu süre zarfında İstanbul’da, işgalci Fransız ve İtalyan kuvvetlerinden ziyade İngilizler hâkimiyet kurmuştur.

İngilizler, Osmanlı hanedanını ve idare merkezi olan sarayı kontrol altına aldıkları sırada, Rusya esaretinden dönmüş olan Üstad Bediüzzaman Hazretleri de İstanbul’da bulunuyordu. İngilizlerin İstanbul’da yapmak istediklerini ve Müslüman ahaliyi gizliden gizliye nasıl ifsat ettiklerini görünce, Arapça ve Türkçe olarak bir beyanname neşretti.

Daha sonra bu beyannameyi müstakil bir eser olarak da yayınlayan Bediüzzaman, Hutuvât-ı Sitte ismini verdiği bu çalışmasında İngiliz siyasetinin kodlarını deşifre ettiği için işgalci İngiliz komutan tarafından hakkında ölüm emri verilmiştir. Said Nursî Hazretleri bu emre ehemmiyet vermeden, ancak tedbiri de elden bırakmadan hazırladığı bu beyannameyi işgalcilere karşı gizlice bastırıp el altından dağıtmıştır.

Hutuvât-ı Sitte, kelime........

© Yeni Asya