Hz. Lokman (4) - Hz. Lokman’dan oğluna sosyal hayat dersi
“Biz mutlaka sizi biraz korku ile, biraz açlık ile, yahut mala, cana veya ürünlere gelecek noksanlıkla deneriz. Ey Resulüm, Sen sabredenleri müjdele!”18
Hz. Lokman oğluna sosyal hayatta nasıl davranılacağını şöyle anlatır:
“Kibirli davranarak insanlara yüzünü dönme, yerde çalımlı çalımlı yürüme! Çünkü Allah kibirle kasılan, kendini beğenmiş, övünüp duran kimseleri asla sevmez.”19
“Yürürken ölçülü, mûtedil yürü! Konuşurken sesini ayarla, bağırarak konuşma! Unutma ki seslerin en çirkini, avazı çıktığınca bağıran eşeklerin sesidir.”20
Yüksek Sesle Konuşmamak.
Konuşurken bazı hususlara dikkat etmek sünnettir. Zira bu konuda da bize örnek olan, yol gösteren vardır, o da âlemlere rahmet olarak gönderilen Resul-i Ekrem Efendimiz’dir (asm). O bakımdan O’nun bu hususla ilgili sünnetini şöyle özetleyebiliriz:
a) Bağırarak konuşmaktan kaçınmak,
b) Kime nasıl hitap edileceğini bilmek,
c) Kelime ve cümleler anlaşılmayacak kadar alçak sesle hitap etmemek,
d) Rahatsız edecek kadar yüksek sesle konuşmamak, bu ikisi arasında bir yol izlemek,
e) Muhatabın anlamasını zorlaştıracak yabancı kelime ve girift cümle kullanmamak.
Şüphesiz ki günlük hayatımızda bu ölçüyü aşmamız, bizim Kur’ân terbiyesiyle eğitilmediğimizi. Peygamber (asm) sünnetiyle şekillendirilmediğimizi ve yeterince İslâm kültürü almadığımızı gösterir. Zira bu kültürü yeterince almış mü’minin söz ve davranışları hep ayarlı, ses tonu düzenli, kullandığı kelime ve cümleler ölçülü ve anlaşılması kolay cinstendir.
Bazı kişilerin kabadayılık yapıp yüksek sesle ve uyumsuz cümlelerle konuşmaları, hem onların kültür yapısını, eğitim seviyesini yansıtır, hem de insanlara saygısızlıklarını gösterir. Cenab-ı Hak o gibilerin ölçüsüz kaba konuşmalarını saygılı ve medenî bir kalıba dökmelerini sağlamak için şöyle uyarıcı bir benzetmede bulunuyor: “Çünkü seslerin en hoşa gitmeyeni, şüphesiz ki eşeğin........
