Türkiye'de sigara karşıtlığı denildiğinde akla gelen ilk siyasi isimlerden biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dır. Yıllardır sigaranın zararlarını anlatıyor, vatandaşlarla karşılaştığında ellerindeki sigaraları alıp kırıyor, gençleri bu alışkanlıktan uzak tutmaya çalışıyor. Kamuoyunun önemli bir bölümü de onun sigara konusundaki samimiyetinden kuşku duymuyor.

Fakat bazen rakamlar, niyetlerden bağımsız olarak kendi hikâyesini anlatır.

Tütün ve Tütün Mamulleri Daire Başkanlığı'nın yayımladığı veriler incelendiğinde Türkiye'de sigara tüketiminin uzun vadede çok dikkat çekici bir seyir izlediği görülüyor. Cumhuriyet'in ilk yıllarında birkaç milyar adet seviyesinde olan tüketim, yıllar içinde sürekli yükselmiş. Asıl dikkat çekici olan ise son dönem.

1999 yılında yaklaşık 114 milyar adet seviyesine ulaşan tüketim, sonraki yıllarda bir miktar gerilemiş, hatta 2010'lu yılların başında sigara yasakları ve sağlık kampanyalarının etkisiyle düşüş eğilimi göstermişti. O dönemde birçok kişi Türkiye'nin sigara kullanımında kalıcı bir dönüşüm yaşadığını düşünüyordu.

Ancak son birkaç yılın rakamları farklı bir tablo ortaya koyuyor.

2021 yılında yaklaşık 125 milyar adet olan tüketim, 2022'de geriliyor. Fakat ardından yeniden sert bir yükseliş başlıyor. 2023'te 137 milyar adedi aşan tüketim, 2024'te 150 milyar adedin üzerine çıkıyor. 2025 verisi ise yaklaşık 160 milyar adet seviyesini gösteriyor.

Başka bir ifadeyle Türkiye, tarihinin en yüksek sigara tüketim rakamlarından birine ulaşmış durumda.

Ortada garip bir durum var.

Sigaraya karşı en sert siyasi söylemlerin kurulduğu dönemde, sigara tüketimi de tarihî zirvelerine yaklaşıyor.

Söylenenlerle yaşananlar arasında belirgin bir mesafe oluşuyor.

Üstelik bu tablo yalnızca sağlık politikaları açısından değil, ekonomi açısından da ilginç. Çünkü Türkiye'de sigara üzerindeki vergi yükü yüksek görünse de vatandaşın satın alma davranışı değişmiyor. Fiyat arttıkça tüketimin düşmesi beklenirken son yıllarda rakamlar tam tersini söylüyor.

Belki de mesele sadece fiyat değil.

Belki de insanlar ekonomik sıkıntılar, gelecek kaygıları, şehir yaşamının baskısı ve giderek artan stres altında sigarayı bir keyif ürünü değil, bir kaçış alanı olarak görüyor.

Belki de sigara tüketimindeki yükseliş aslında toplumun ruh haline ilişkin bir veri olarak okunmalı.

Çünkü ekonomik göstergeler kadar sosyal göstergeler de önemlidir. Bir ülkede insanlar daha fazla sigara içmeye başlıyorsa bunun sadece nikotin bağımlılığıyla açıklanması her zaman mümkün olmayabilir.

Tam da bu noktada son günlerde gündeme gelen yeni bir haber dikkat çekiyor.

Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulması planlanan "Sağlıklı Hayata........

© Yeni Ankara