Kibrin fikrin önüne geçmesi

Fikir hakikate kapı açar, kibir ise hakikatin kapısını kapatır. Bu yüzden Kur’ân düşünmeyi över, kibri yerer. Kur’ân’ın genel öğretisinde fikir (tefekkür, akletme) övülmüş; kibir (istikbâr) ise şiddetle kınanmıştır. Bu nedenle Kur’ân’ın ruhuna göre fikir sahibi olmak, kibir sahibi olmaya tercih edilmiştir.

 Kur’ân tefekkürü ve aklı övmüştür. Kur’ân birçok ayette insanı düşünmeye çağırır:

“Onlar göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde düşünürler.” (Âl-i İmrân Suresi/ 191)

Bu çağrılar, insanın hakikati aramak için aklını ve fikrini kullanmasını ister. Kur’ân’da akletmek, tefekkür etmek ve ibret almak iman yolunun önemli vasıtalarından kabul edilir.

Kibir, hakikati reddettirir. Kur’ân’da kibir, hakikatin önündeki en büyük engellerden biri olarak anlatılır. En çarpıcı örnek İblis’in Âdem’e secde etmeyi reddetmesidir.

“Kibirlenerek kaçındı ve kâfirlerden oldu.” (Bakara Suresi/ 34)

Burada kibir, hakikati bildiği halde ona teslim olmamayı ifade eder. Kalpte fikir yerine kibir gezmeye başladı mı, insanın boyu uzamaz ama gölgesi büyür.

Güneş batarken gölgeler nasıl uzarsa, hakikat çekildiğinde de enaniyet uzar. 

Bazı kalpler vardır; içinde fikir dolaşır, soru dolaşır, arayış dolaşır. O kalpler diri kalır. Çünkü fikir, kalbe hareket kazandırır. İnsan düşündükçe büyür, sorguladıkça derinleşir, öğrendikçe yumuşar. Fikir, insanı hakikatin önünde eğilmeye alıştırır. Eğilmeyi bilen ise kırılmaz.

Fakat bir de kalbe sinsice giren başka bir misafir vardır: kibir. İlk geldiğinde fark edilmez. Kendini “özgüven” diye tanıtır, “kararlılık” diye takdim eder. Oysa zamanla fikirleri susturur, soruları kovar, istişareyi gereksiz görür. Kalpte fikir yerine kibir gezmeye başladı mı, insan artık........

© Yeni Akit